Ubezpieczamy mieszkanie

Ustawa o działalności ubezpieczeniowej rozróżnia dwa rodzaje ubezpieczeń: osobowe i majątkowe. Do grupy tych drugich zaliczane są m.in. ubezpieczenia mienia. Pozwalają one zabezpieczyć się na wypadek zniszczenia lub utraty i mogą nim zostać objęte budynki, budowle, maszyny, urządzenia czy wyposażenie domu lub właśnie mieszkania. Wyposażenie, czyli zarówno te "stałe" części mieszkania (np. parkiety), jaki "ruchome" ( meble, sprzęt RTV, AGD). Patrząc więc na ilość różnych sprzętów tylko w jednym pokoju swojego mieszkania, łatwo sobie wyobrazić, że możliwości jest wiele i to m.in. dlatego polisy ubezpieczeniowe są dość skomplikowanym produktem finansowym. Także język którym są napisane dla osób, które sporadycznie mają kontakt z tą dziedziną, może być dość trudny. Dlatego tak istotne jest odpowiednie przygotowanie do podpisania umowy ubezpieczeniowej - na tych, którzy niedokładnie wczytają się w regulaminy, nie będą dociekliwi i nie sprawdzą dobrze umowy - czyha wiele różnych "niespodzianek".

Ubezpieczanie mieszkania należy zacząć od wizyty w biurze właściciela budynku - spółdzielni lub wspólnoty mieszkaniowej - i zdobyć informacje o aktualnym stanie ubezpieczenia mieszkania. Administratorzy mają obowiązek ubezpieczyć lokale w pewnej części i np. od określonych zdarzeń losowych. Polisy natomiast - co w dalszej części artykułu wyjaśnimy dokładniej - szczegółowo określają co i na jaką sumę zostanie ubezpieczone. Mogłoby zatem, po podpisaniu umowy ubezpieczeniowej, okazać się, że część naszego lokum (np. ściany) została objęta podwójną ochroną od jakiegoś ryzyka. Niepotrzebnie! To wyższa comiesięczna składka i niepotrzebne koszty! W przypadku ubezpieczeń majątkowych, ubezpieczonemu nie przysługuje prawo do zdublowanego odszkodowania - wysokość odszkodowania w ubezpieczeniach majątkowych zawsze będzie do wysokości poniesionej straty, bez względu na ilość zakładów, w których dokonamy ubezpieczenia, natomiast próba uzyskania odszkodowania w kilku za tą samą stratę będzie wyłudzeniem.

Następnym krokiem to wybór towarzystwa ubezpieczeniowego. Pomocne mogą okazać się tu różne rankingi robione przez gazety, których wyniki prezentowane są np. w Internecie. Warto wybrać kilka zakładów ubezpieczeń i porównać między sobą odpowiednie produkty. Ubezpieczalnie mają zwykle kilka produktów przygotowanych z myślą o różnych klientach - mniej lub bardziej zamożnych. Ubezpieczenia najczęściej sprzedawane są jako tzw. pakiety, czyli ochrona określonych części mieszkania od określonych zdarzeń, istnieje jednak możliwość swobodnego wyboru zakresu ochrony.

Porównując wstępnie konkretne produkty należy zwrócić uwagę na koszty - wysokość składki miesięcznej, opłaty dodatkowe oraz wysokość (sumę) odszkodowania. Nie "cena" ubezpieczenia jest jednak najważniejsza! Trzeba od razu zwrócić uwagę na zakres ochrony - jakie ryzyka obejmuje ubezpieczenie (pakiet jednego z towarzystw może bowiem chronić mieszkanie np. od pożaru, zalania wodą, uderzenia pioruna i innych, tymczasem liczba ryzyk w innym produkcie może być znacznie mniejsza lub będą "mało prawdopodobne"). Także już przy wstępnej ocenie warto zacząć zwracać uwagę na "szczegóły" - np. o co można ubezpieczenie rozszerzyć i czy jest to płatne (np. od następstw nieszczęśliwych wypadków domowników, kosztów wynajęcia lokalu zastępczego w razie nieszczęścia itp.).

Po zebraniu pierwszych danych i wybraniu najbardziej interesujących 2-3 produktów można przejść do części najważniejszej - tzw. OWU - Ogólnych Warunków Ubezpieczenia. To zbiór praw i obowiązków towarzystwa ubezpieczeniowego wobec klienta, dlatego tak ważne jest dokładne przeanalizowanie ich (zdarzały się przypadki, że agent ubezpieczeniowy wręczył je klientowi dopiero po podpisaniu umowy - to nie dopuszczalne!). W OWU znajdziemy dokładny opis produktu, m.in. informacje na temat "przedmiotu ubezpieczenia".

Towarzystwa, o czym wspomnieliśmy wcześniej, różnicują przedmiot ubezpieczenia na: mieszkanie (mury mieszkania lub domu) i wyposażenie mieszkania, a w tym na części ruchome (rzeczy, które znajdują się w mieszkaniu i są naszą własnością, cudze rzeczy nie zostaną objęte ubezpieczeniem) i elementy stałe (na stale przymocowane, np. parkiety, drzwi, okna itp.). W OWU znajduje się także pełna informacja na temat - zakresu ochrony poszczególnych przedmiotów ubezpieczenia, czyli od jakich nieszczęść lub wypadków jest ubezpieczone mieszkanie, a od jakich poszczególne sprzęty (wśród tych najczęstszych są: pożar, zalanie wodą, powódź, uderzenie pioruna, huragan, opady atmosferyczne, lawina, wybuch, kradzież z włamaniem, rabunek, oszustwo, dewastacja i wandalizm).

Uwaga - trzeba przeczytać definicje poszczególnych wypadków, tj. warunki jakie muszą być spełnione, aby daną sytuację zakwalifikować do takiego, a nie innego zdarzenia, by ewentualnie otrzymać odszkodowanie (np. czy upadek drzewa lub masztu, który wybije okna, będzie tak samo potraktowany, kiedy będzie to następstwem zjawiska przyrodniczego i człowieka lub czy istotne jest, że w czasie włamania złodziej dostał się do mieszkania przy pomocy podrobionych kluczy). W OWU precyzyjnie opisane jest też jedno z najważniejszych zagadnień - suma odszkodowania - co jest nią objęte, ile wynosi maksymalna, jak jest wyliczana (czy np. wg wartości rzeczywistej, czyli z uwzględnieniem stopnia zużywania przedmiotów ubezpieczenia czy odszkodowanie zostanie wypłacone, jak za nową rzecz), a także przez jaki okres zapis obowiązuje oraz kto ewentualnie zostanie upoważniony (dodatkowo) do odszkodowania.

Niezmiernie istotne jest by przy lekturze OWO zwracać uwagę na szczegóły. Przykładem "drobiazgu", może być np. rodzaj zamka przy drzwiach wejściowych (musi być wykonany w odpowiednio wysokiej klasie bezpieczeństwa). Gdyby nie był on taki, jak to jest opisane właśnie w OWU i po podpisaniu umowy zdarzyło się włamanie - kłopoty z wypłatą odszkodowania będą murowane. Inne "pozornie mało istotne" informacje to np. czy koszty ubezpieczenia obejmują także koszty akcji ratunkowej w razie pożaru lub uprzątnięcia pozostałości po szkodzie (zwykle tak), czy świadczenie obejmuje także zalanie mieszkania przez sąsiada czy dziurawy dach (często nie), czy towarzystwo wypłaci odszkodowanie, gdyby w czasie włamania lub nieszczęśliwego wypadku znajdowała się osoba bliska, co się dzieje, gdy wynajmujemy mieszkanie?

Ogólne Warunki Ubezpieczenia trzeba czytać razem z umową ubezpieczeniową. Umowa ubezpieczeniowa jest równie ważna jak OWU. Zawiera ona wszystkie "wyliczenia" - wysokość miesięcznych składek, sumę odszkodowania, wysokości opłat dodatkowych, zestaw dokumentów poświadczających zawarcie umowy z towarzystwem, ale nie tylko. Towarzystwa zamieszczają w nich także ważne zapisy dotyczące "przedmiotu ubezpieczenia" i "zakresu ochrony".