STRATEGIE: Jak lokować oszczędności?

Bank czy giełda? Przekształcanie oszczędności w kapitał nie musi dokonywać się jedynie w banku. Nie są to jedyne instytucje zainteresowane pożyczaniem od nas pieniędzy. Podobną ofertę składa nam np. państwo zachęcając do zakupu obligacji lub spółki do inwestycji w ich akcje.

Lokaty bankowe cieszą się generalnie większym zaufaniem od innych form oszczędzania. Jednak lokując pieniądze na rachunku bankowym często zgadzamy się na ich zamrożenie na określony czas, zadawalając się ustaloną stopą zwrotu np. 10% w ciągu roku. Tymczasem decydując się na zakup obligacji, nasza inwestycja jest równie bezpieczna, jak w banku. Pożyczamy, najczęściej skarbowi państwa, pieniądze na określony czas, za umówiony procent. W przypadku inwestycji w papiery wartościowe sami decydujemy ile i kiedy chcemy ulokować nasze środki.

Akcje dają nam nie tylko możliwość zarobku, ale przy ich zakupie stajemy się automatycznie współwłaścicielami firmy. Przy odpowiednio dużym zaangażowaniu możemy wpływać na jej zachowanie. Ponadto na giełdzie nie tylko na zmianach kursów akcji, ale także w przypadku dobrych wyników finansowych "naszego przedsiębiorstwa" możemy liczyć na dywidendę. Dywidenda to nic innego jak część zysku przedsiębiorstwa przeznaczona dla właścicieli, czyli akcjonariuszy. Można ją porównać do oprocentowania rachunku oszczędnościowego lub obligacji.

Biuro Maklerskie. Te osoby, które nabyły papiery wartościowe w ofercie publicznej, będą je chciały po jakimś czasie sprzedać. Mogą to zrobić na giełdzie papierów wartościowych. Tam będą mogli kupić je ci inwestorzy, którzy nie zrobili tego w ofercie publicznej. Obsługą handlu na giełdzie zajmują się domy maklerskie. Większość banków posiada w ramach swoich struktur takie właśnie biura.

Przyszły inwestor, po zapoznaniu się z jego zakresem usług i cennikiem, wybiera biuro. Następnie makler (pracownik biura maklerskiego) otwiera nam rachunek inwestycyjny, na który będą wpływać pieniądze pochodzące ze sprzedaży akcji lub obligacji. Jeśli chcemy dokonać zakupu walorów musimy zgromadzić na rachunku odpowiednią ilość środków powiększonych o tzw. marżę maklerską, czyli dodatkowy odsetek od wartości zawieranych transakcji, który stanowi zarobek maklera. Makler przyjmuje od nas dyspozycje zakupu lub sprzedaży papierów wartościowych.

Przy zawieraniu transakcji najważniejsza jest cena, którą wyznaczamy sami. Możemy zlecić naszemu maklerowi dokonywanie operacji po cenie, którą ustali rynek zwaną inaczej kursem dnia. W takim przypadku może ona w ciągu dnia wzrosnąć lub zmniejszyć się o 15% w przypadku akcji i o 5 % dla obligacji. Są to tzw. widełki, czyli maksymalny, ustalony przez instytucje nadzorujące działalność giełdy przedział, w którym może się wahać kurs notowanego papieru wartościowego. Jeżeli cenę ustalamy sami, dajemy zlecenie ceny z limitem. Wtedy, sprzedając papiery wartościowe, ustalamy najniższą cenę po jakiej jesteśmy gotowi je odstąpić.

Kiedy kupujemy akcje lub obligacje, ustalamy najwyższą cenę, po jakiej chcemy je nabyć. Mamy również opcję sprzedaży "wszystko albo nic". Istotną sprawą jest określenie terminu ważności naszego zlecenia. Jeżeli nie zastrzeżemy terminu, makler będzie je realizował do ostatniego dnia następnego miesiąca od daty złożenia zlecenia.

Należy pamiętać, że nasze zlecenia mogą nie zostać zrealizowane. Na giełdzie prawa rynku decydują o ostatecznych rezultatach podejmowanych przez nas decyzji. Możemy np. zaoferować zbyt wysoką cenę, po której nikt od nas nie będzie chciał kupić. Fundusze Inwestycyjne. Fundusze zostały stworzone dla ludzi, którzy chcieliby wykorzystać duży potencjał zysków na rynku kapitałowym, ale nie chcą, nie potrafią lub nie mają czasu samodzielnie prowadzić analiz i na bieżąco podejmować decyzji inwestycyjnych. Fundusz przeliczy kwotę Twojej wpłaty na jednostki uczestnictwa po aktualnej cenie i niezwłocznie doręczy Ci pocztą pisemne potwierdzenie transakcji.

Oszczędności wszystkich uczestników funduszu tworzą duży kapitał, co pozwala na bardziej korzystne inwestowanie. Środki w funduszu lokowane są w różnego rodzaju papiery wartościowe. Decyzję o tym, w co inwestować podejmują profesjonaliści, doskonale znający rynek finansowy. Stajesz się uczestnikiem funduszu, czyli właścicielem pewnej jego części. Tak naprawdę fundusz różni się od biura maklerskiego tym, że w pierwszym przypadku to my podejmujemy decyzje o tym w jakie papiery wartościowe należy zainwestować. Natomiast Fundusz Inwestycyjny wyręcza swoich klientów i sam decyduje o tym, w jakie papiery wartościowe najlepiej zainwestować. Fundusze Inwestycyjne to bardzo bezpieczna forma inwestycji. Zgodnie z ustawą określającą ich istnienie, nie może on zbankrutować.

Początkujący inwestor musi zaznajomić się z podstawami funkcjonowania giełdy. Wtedy będzie mógł łatwiej przewidzieć jak się poruszać w labiryncie giełdowych mechanizmów. Ułatwi mu to także kontrolę powierzonych funduszowi pieniędzy. Wiedza w tym temacie może okazać się najlepszą inwestycją.

Jak kupić akcje? Rozpoczęcie inwestycji na giełdzie wymaga od nas większego zaangażowania. Z pewnością zajmie to nam też więcej czasu, niż otwarcie rachunku w banku. Decyzja o wyborze spółki lub spółek, w które chcemy zainwestować, wymaga od nas zaznajomienia się z podstawowymi mechanizmami działania giełdy oraz bacznej obserwacji interesujących nas spółek. W obrocie giełdowym nie możemy fizycznie zobaczyć naszych akcji. Wszystkie procesy obsługiwane są przez system komputerowy, który odnotowuje i księguje wszystkie transakcje.

Oferta publiczna. Pierwszym sposobem nabycia akcji jest ich kupno w ofercie publicznej. Zanim podejmiemy taką decyzję, musimy się dobrze zastanowić. Najlepiej dokładnie przyjrzeć się spółce, którą chcemy kupić, na przykład przeczytać jej prospekt emisyjny, ze szczególnym uwzględnieniem jej szans na rozwój oraz ryzyko związane z zakupem akcji. Należy zwrócić uwagę na to, czy jest wyznaczona minimalna ilość akcji, które musimy kupić. Należy też rozróżnić pomiędzy ceną nominalną akcji, a ich ceną sprzedaży. Za akcje płacimy według tej drugiej ceny. Wartość nominalna akcji to iloraz kapitału zakładowego firmy i ilości akcji.