Emerytalne ABC (II) - III Filar c.d

Oszczędności zgromadzone w PPE podlegają wypłacie, tzw. wypłacie transferowej lub zwrotowi uczestnikowi.

Wypłata środków zgromadzonych w PPE może być dokonana tylko jego uczestnikowi lub osobom uposażonym. Automatycznie następuje ona w przypadku ukończenia przez uczestnika wieku 70 lat. O wcześniejszej wypłacie może zdecydować sam uczestnik, jeśli:

• uczestnik programu ukończył 60 lat,
• uzyskał wcześniejsze uprawnienia emerytalne lub uprawnienia do świadczenia rentowego z tytułu niezdolności do pracy,
• nastąpi likwidacja instytucji finansowej zarządzającej środkami w ramach programu,
• nastąpi śmierć uczestnika programu (wypłata następuje na rzecz osób uposażonych lub spadkobierców).

Formę wypłaty ustala pracownik: jednorazowo bądź w ratach, w gotówce lub przelewem na wskazany przez uczestnika rachunek.

Wypłata transferowa, to po prostu przeniesienie do innego pracowniczego programu zgromadzonych pieniędzy. Następuje w przypadku ustania uczestnictwa w dotychczasowym programie i przystąpienia pracownika do nowego pracowniczego programu, np. w wyniku zmiany pracodawcy. Zwrot pracownikowi następuje jedynie w przypadku, kiedy uczestnik wypowie udział w PPE. Może tak postąpić w związku z likwidacją PPE, np. w skutek spadku wartości środków wniesionych w ramach programu poniżej kwoty ustalonej w umowie z instytucją finansową inwestującą środki uczestników PPE.

Według danych opublikowanych na stronach internetowych Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych (KNUiFE), która sprawuje nadzór nad PPE, firm, w których utworzono pracownicze programy emerytalne, na koniec 2002 r. było - uwaga - 182-ie! Do 19 stycznia 2004 r. zarejestrowano ledwie 262-ie firmy. Biorąc pod uwagę, że w naszym kraju funkcjonuje ok. 3,4 mln przedsiębiorstw prywatnych i państwowych trudno nie oprzeć się smutnej refleksji iż, PPE właściwie w naszym kraju nie funkcjonują.

Dotychczas wśród firm, które zdecydowały się utworzenie pracowniczych programów emerytalnych najwięcej jest działających w sektorze "transport, gospodarka magazynowa i łączność" oraz firm zajmujących się doradztwem finansowym.

Najpopularniejszą wśród nich formą gromadzenia środków na emeryturę była umowa o wnoszenie przez pracodawcę składek pracowników do funduszu inwestycyjnego (ponad 87%), na drugim miejscu znalazły się pracownicze fundusze emerytalne (72%), a na trzecim znalazły się umowy grupowego inwestycyjnego ubezpieczenia na życie z zakładem ubezpieczeń (66%). Najwięcej firm, które zdecydowały się na wdrożenie PPE znajduje się na terenach województw mazowieckiego, śląskiego, wielkopolskiego i pomorskiego, a suma składek odprowadzonych przez nie w roku 2002 wyniosła ok. 202 mln zł. To niestety, bardzo, bardzo mało...

Pracodawcy niechętnie spoglądają w stronę trzeciofilarowych pracowniczych programów emerytalnych - to kolejne pieniądze z ich kasy. Wiele jednak z pewnością zależy i od inicjatywy, motywacji i determinacji samych pracowników. Tym bardziej, że wszystko wydaje się do pogodzenia, a dowodem mogą być tu znów statystyki KNUiFE dotyczące 2002 r. W firmach, w których uruchomiono PPE, grupę 1/3 z nich stanowiły zakłady, w których pracownicy zdecydowali się na składki, których wysokość wynosiła mniej niż 5% ich miesięcznego wynagrodzenia - w myśl zasady "ziarnko do ziarnka...". Przy naszych bardzo skromnych, jak na standardy europejskie i własne potrzeby, możliwościach finansowych zasada ta wydaje się nie tylko jedyną możliwą, ale i wręcz optymalną.

Jedno jest pewne - bez własnego zaangażowania, bez samodzielnego - własnego planu emerytalnego, bez zaciśnięcia zębów i konsekwentnego oszczędzania i inwestowania nawet stosunkowo niewielkich kwot, nie ma szans na godną i spokojną emeryturę. Im dłużej zwlekamy z rozpoczęciem takiego programu, tym gorzej dla nas.