Emerytalne ABC (II) - III Filar c.d

III Filar - PPE, czyli Pracownicze Programy Emerytalne

Tzw. III filar to dobrowolna, nieobowiązkowa forma gromadzenia swoich oszczędności na emeryturę - każdy sam decyduje, czy ma ochotę odkładać systematycznie na swoją emeryturę. I w zasadzie - każdy, kto ma szansę na odkładanie choćby i niewielkich kwot z myślą o emeryturze, powinien to czynić. Za kilkanaście lat będzie już na to za późno.

Sposobów gromadzenia własnego kapitału emerytalnego jest wiele: można oszczędności gromadzić w funduszach inwestycyjnych, na polisach ubezpieczeniowych lub na różnych lokatach bankowych. Zakup mieszkania, które później właściciel sprzeda lub wynajmie też mogłoby być źródłem dochodu na starość, jak i każda inna forma lokowania pieniędzy - pod warunkiem, że przeznaczymy to na emeryturę.

To oczywiście sposób dla zamożniejszych. Odkładane sumy wcale nie muszą być jednak wielkie - można zacząć od kilkudziesięciu złotych miesięcznie. Obok tych indywidualnych sposobów, lepiej lub gorzej, jednak znanych i funkcjonujących na rynku od kilku lat, nowy system emerytalny zakłada jeszcze jedno rozwiązanie, niestety - mało znane - tzw. PPE, czyli pracownicze programy emerytalne.

PPE są to zorganizowane, grupowe sposoby oszczędzania na emeryturę, których utworzeniem mogą i powinni zająć się pracodawcy. Z punktu widzenia formalno-prawnego, PPE są zespołem umów, które pracodawca zawiera z poszczególnymi grupami pracowników, całą załogą lub poszczególnymi pracownikami oraz instytucją finansową, np. towarzystwem ubezpieczeniowym lub funduszem inwestycyjnym. Pracownicze programy emerytalne mogą być tworzone jako programy tzw. samodzielne (w ramach jednego zakładu) lub wspólne (tworzone przez kilku pracodawców dla zatrudnianych przez nich pracowników). Ustawa o nowym systemie emerytalnym (z dnia 22. sierpnia 1997 r. o pracowniczych programach emerytalnych) dopuszcza kilka form PPE. Ogólnie można je podzielić na:

• formy kapitałowe:
  1. pracowniczy fundusz emerytalny,
  2.  umowy o wnoszenie przez pracodawcę składek pracowników do funduszu inwestycyjnego,
• formy ubezpieczeniowe:
  3. umowy grupowego inwestycyjnego ubezpieczenia na życie pracowników z zakładem ubezpieczeń,
  4. umowy grupowego inwestycyjnego ubezpieczenia na życie z towarzystwem ubezpieczeń, na podstawie której pracownicy staną się jego członkami.

Wybierając jedną z tych form, w jej ramach pracodawca może podpisać umowę tylko z jedną instytucją finansową. Odstępstwo od tej zasady jest jedynie przy pozycji 2. - pracodawca może zawierać umowy z różnymi funduszami inwestycyjnymi, ale pod warunkiem, że są one zarządzane przez to samo towarzystwo funduszy inwestycyjnych - chodzi o to, że składki-oszczędności pracowników mogą być lokowane jednocześnie zarówno w funduszu, który inwestuje np. w akcje, jak i w te fundusze, dla których głównym źródłem dochodu są lokaty kapitału w obligacje.

Umowy grupowego inwestycyjnego ubezpieczenia na życie pracowników z zakładem ubezpieczeń lub towarzystwem ubezpieczeń wzajemnych podpisywane w ramach PPE (pozycje 3. i 4.), mogą być zawierane tylko dla grupowego inwestycyjnego ubezpieczenia na życie uczestników oraz dodatkowo, dobrowolnie z ubezpieczeniem wypadkowym i chorobowym, jeżeli są one uzupełnieniem grupowego inwestycyjnego ubezpieczenia na życie. Ponadto, umowy te, precyzyjnie powinny określać dodatkowo: część składki, która staje się środkami inwestowanymi w fundusz, część składki, która jest przeznaczona na ochronę ubezpieczeniową, a także część składki, która pokrywa koszty zakładu lub towarzystwa ubezpieczeń.