Emerytalne ABC (I) - ZUS, I i II Filar

Czym są OFE..?

Otwarte fundusze emerytalne są odrębnymi podmiotami, które mają osobowość prawną. Są jednak tworzone, zarządzane i reprezentowane przez powszechne towarzystwa emerytalne (PTE) - podmioty prywatne działające w formie spółek akcyjnych. Zarówno OFE, jak i zarządzające nimi PTE, podlegają nadzorowi państwa - właściwym organem nadzoru jest Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych (KNUiFE).

Jedno PTE może zarządzać tylko jednym funduszem, ale towarzystwa mogą się łączyć lub kupować inne. W takiej sytuacji jeden z funduszy emerytalnych zostałby zlikwidowany, ale jego aktywa i środki zgromadzone na rachunkach klientów zostaną przeniesione do innego.

Fundusze mając osobowość prawną, nie posiadają zdolności upadłościowej - nie mogą więc ogłosić bankructwa, bowiem fundusz dysponuje majątkiem odrębnym od majątku towarzystwa.

Teoretycznie, dziś każdy pracujący i ubezpieczony powinien mieć już "swój", przyporządkowany lub wybrany przez siebie, fundusz. Nie oznacza to naturalnie, że nie może zrezygnować z jednego i wybrać inny. "Członek funduszu może zdecydować o zmianie funduszu, a fundusz do którego należy nie może ograniczać jego prawa do wystąpienia, jeżeli dokonał on wyboru innego funduszu", natomiast "decyzja o zmianie funduszu oznacza przeniesienie do tego funduszu zgromadzonych środków w drodze tzw. wypłaty transferowej" - czytamy na stronach Komisji Nadzoru nad Ubezpieczeniami i Funduszami Emerytalnymi.

Niestety, często wiąże się to z opłatą karną. Jej wysokość zależy od okresu po jakim członek funduszu rezygnuje z jego usług. A są to opłaty niemałe bo 160 zł, gdy nasz staż członkowski wynosi mniej niż rok, i 80 zł gdy należymy do funduszu dłużej niż rok, a krócej niż 2 lata. Dopiero po dwuletnim okresie jest możliwa zmiana bez żadnych opłat i prowizji.

Fundusze emerytalne, jak już wspomnieliśmy, inwestują na rynku kapitałowym i finansowym - mogą kupować i sprzedawać:

- obligacje, bony i inne papiery wartościowe emitowane przez Skarb Państwa lub Narodowy Bank Polski oraz pożyczki i kredyty udzielane tym podmiotom, a także przez te podmioty gwarantowane,
- depozyty bankowe i bankowe papiery wartościowe,
- akcje spółek notowanych na giełdzie,
- akcje narodowych funduszy inwestycyjnych,
- obligacje i inne dłużne papiery wartościowe emitowane przez samorządy terytorialne i zabezpieczone całkowicie obligacje innych podmiotów,
- jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych.