Proboszcz liderem wspólnoty parafialnej (cz. I)

Lider chrześcijański

Pierwszym podręcznikiem chrześcijańskiego przywództwa powinna być dla nas Biblia. Tam odnajdziemy wielu liderów, od których możemy uczyć się cennych umiejętności przywódczych.

Biblijni liderzy przypominają nam o tym, że w chrześcijańskim przewodzeniu ważna jest:

• dobra strategia działania;
• precyzyjny plan;
• umiejętność rozpoznawania konfliktów i rozwiązywania ich;
• dobra organizacja czasu;
• dobra komunikacja interpersonalna;
• przewidywanie i umiejętność odczytywania znaków (czasu);
• delegowanie zadań;
• umiejętność dokonywania wyborów i szybkiego podejmowania decyzji. 

Style liderowania

Niezwykle ważną zaletą przywódcy jest umiejętność spojrzenia na siebie obiektywnie. Jakim liderem jestem? Jaki styl przywództwa reprezentuję? Styl ten zależy w dużym stopniu od osobowości lidera (jego charakteru, biografii), ale również od ludzi, którymi kieruje (ich oczekiwań, zdolności, kultury) i od zadań, które są do wykonania.

Można mówić o trzech klasycznych stylach:

• autorytatywny - lider nie liczy się z innymi, sam wie wszystko najlepiej;
• demokratyczny - lider opiera się na innych, taki styl zachęca ludzi do wyrażania swej opinii i podejmowania wspólnych decyzji;
• „wolnej ręki" - lider pozwala wszystkim na to, czego chcą, daje im całkowitą autonomię.

Styl przywództwa ma duży wpływ na relacje między liderem a współpracownikami, jak również na jakość ich współpracy. Jeżeli lider chce o wszystkim stanowić sam i nie daje swoim współpracownikom możliwości uczestniczenia w podejmowaniu decyzji, mimo że oni tego chcą i są do tego zdolni, powstaje konflikt. I na odwrót - jeżeli lider zwleka i jest przesadnie ostrożny, a z drugiej strony jego współpracownicy nie angażują się we współdecydowanie, decyzje nie są w ogóle podejmowane. Wtedy lider jest rozczarowany, że współpracownicy nie partycypują w podejmowaniu decyzji, a współpracownicy są sfrustrowani i narzekają, że liderowi brakuje zaangażowania, stanowczości lub siły przebicia.

Organizacja czasu

Każdy z nas pełni w swoim życiu wiele różnych funkcji. Niestety, nie zawsze uświadamiamy sobie, w jakiej roli występujemy, a to często prowadzi do wewnętrznych konfliktów. Świadomość swojej roli społecznej (funkcji) jest jednak bardzo ważna, ponieważ pomaga ona lepiej zorganizować swoją pracę i swój czas oraz uporządkować sposób podejścia do wielu spraw i ludzi.
Oprócz ról typu: proboszcz, duszpasterz, pracodawca, ojciec duchowny, lider grupy modlitewnej, pełnimy role typu: syn, brat, przyjaciel, kolega. O ile uświadamiamy sobie role związane z naszą codzienną pracą w parafii, to często zapominamy o rolach wynikających z relacji międzyosobowych. W efekcie często brakuje nam czasu, bo wiele spraw pojawia się zupełnie nieoczekiwanie.

Uświadomienie sobie roli, w której występujemy i funkcji, jaką pełnimy, bardzo pomaga w organizacji czasu. Wszyscy wiemy, że czas jest bardzo cennym dobrem, którego nie da się pomnożyć. Jednym z większych błędów lidera jest myślenie, że poświęcenie czasu na organizację czasu, to strata czasu. Trwać on będzie w błędnym kole nieustannej gonitwy między różnymi sprawami i ludźmi, biegać od spotkania do spotkania i zajmować się wszystkim równocześnie.

Ważną umiejętnością lidera jest porządkowanie swoich zajęć, chociażby według kryteriów ważności i pilności. Nie wszystko jest przecież jednakowo ważne i jednakowo pilne. Są sprawy ważne, ale takie, które mogą poczekać, gdyż nie są pilne i są sprawy niecierpiące zwłoki, mimo że niekoniecznie są bardzo ważne. Dlatego trzeba umieć ustalać priorytety, by wiedzieć, co zrobić najpierw, a co później.

Delegowanie zadań

Dobry lider umie delegować odpowiedzialność. Niestety, często wydaje się nam, że nikt inny nie wykona jakiegoś zadania tak dobrze, jak my. Nie możemy wszystkiego robić sami - brakuje czasu, sił, możliwości... A wtedy to, co normalnie zrobilibyśmy perfekcyjnie, nie jest już wykonane tak dobrze.

Warto przekazać swoim współpracownikom pewne zadania do wykonania, pewne uprawnienia i odpowiedzialność.

Aby dobrze rozdzielać zadania, trzeba jednak trochę wiedzieć o pracy, którą delegujemy. Zanim poprosimy kogoś o podjęcie pracy w jakimś zakresie, musimy sami wiedzieć, o co w niej chodzi. Warto jednak ufać swoim współpracownikom, nawet jeśli czasem popełnią błędy.

Wizja i cele

W liderowaniu niezbędna jest wizja. Dobry lider stawia sobie pytania:

• Dokąd zmierzamy?
• Jak to osiągniemy?
• Kiedy to osiągniemy?

Wizja nie może być tylko myśleniem życzeniowym. Wizja musi być efektem modlitwy i współpracy z grupą, dla której jesteśmy liderem. Wizja motywuje do działania. Dzięki wizji wiemy, co mamy robić, a czego robić nie możemy, by się jej nie sprzeniewierzyć. Posiadanie wizji powinno prowadzić do formułowania celów. Trzeba odróżnić tzw. cele strategiczne od celów operacyjnych.

Cel strategiczny określa użyteczność danej organizacji dla środowiska. W kontekście naszej pracy duszpasterskiej mówimy często, że naszym celem jest np. ewangelizacja parafii. Jest to piękny cel w sensie szerokim. Jednak cele strategiczne należy uzupełnić celami operacyjnymi.

Cel operacyjny to jednoznacznie określony i leżący w przyszłości stan, który chce się osiągnąć, to zaplanowany wynik lub punkt, do którego zamierza się dotrzeć. Cele operacyjne są konkretne i mierzalne. W formułowaniu takich celów bardzo przydatne są następujące pytania:

• Co jest moim konkretnym celem?
• Jakie zadania muszą być podjęte, by to zrealizować?
• Kto powinien zaangażować się w realizację tego celu?
• Kiedy ten cel powinien zostać zrealizowany?
• Jak stwierdzić, że obrany cel został zrealizowany?

Jeżeli więc mówimy, że naszym celem jest np. ewangelizacja parafii, to musimy zastanowić się, co przez to rozumiemy i wyznaczyć sobie szczegółowe cele operacyjne: w Wielkim Poście przeprowadzimy rekolekcje ewangelizacyjne, do końca roku wzrośnie o 20% liczba osób przychodzących na Msze święte niedzielne, do wakacji powstaną 3 nowe grupy biblijno- modlitewne, w następnym miesiącu wprowadzimy Mszę świętą dla młodzieży itp.

Wyznaczając w ten sposób cele działania, mamy szansę sprawdzić w odpowiednim czasie, czy zostały one zrealizowane.

cdn za tydzień