Wędka zamiast ryby, czyli skuteczna walka z bezrobociem w parafii (1)

Świat pracy to nie tylko bezrobotni

Większość inicjatyw, które powstają w obszarze działania Kościoła by przeciwdziałać bezrobociu i jego skutkom, koncentruje uwagę wyłącznie na grupie osób bezrobotnych. To jednak tak, jakby leczyć objawy choroby, nie usuwając jej źródła. Bezrobocie jest bowiem, wprawdzie szerokim, ale tylko marginesem rzeczywistości świata pracy. Istotą jest praca.

Już samo określenie „bezrobotny" jest deprecjonujące. Stanowi ono wręcz swego rodzaju stygmatyzację. Nie motywuje osób nieposiadających zatrudnienia, a chcących myśleć o sobie pozytywnie. Z naznaczoną w ten sposób grupą identyfikują się chętnie tylko osoby prezentujące postawę roszczeniową. LABOR używa określenia „poszukujący pracy".

Bezrobotni to kategoria płynna, której jedynym łącznikiem jest chęć otrzymania pracy. Trzeba jednak pamiętać, że znalezienie zatrudnienia nie rozstrzyga problemu zmiany sytuacji życiowej.

Nową pracę też można wkrótce stracić i człowiek wraca wtedy do punktu wyjścia - znowu staje się osobą bez pracy, co utwierdza go w przekonaniu, że albo faktycznie nic nie jest wart, albo świat stał się taki, że już nic nie da się zrobić.

Parafia może się stać podstawową płaszczyzną działania i źródłem ogromnej siły dla osób poszukujących pracy. Duże znaczenie mają w niej osoby posiadające predyspozycje do bycia liderem. Na nich powinno się opierać działania mobilizujące całą społeczność parafialną, związaną myślą o integracji środowisk świata pracy, czyli pracujących, niepracujących i przedsiębiorców-pracodawców.

Praca i człowiek pracy według nauki społecznej Kościoła

Praca jest jednym z podstawowych wymiarów ludzkiej egzystencji, decydującym o sensie i jakości życia. Każdy człowiek stworzony jest na obraz i podobieństwo Boga - Stwórcy. Oznacza to, że został wezwany do współtworzenia rzeczywistości i kontynuowania dzieła stworzenia. Człowiek jest powołany w tym dziele do wypełnienia indywidualnego zadania. W tym celu został obdarzony przez Boga niepowtarzalnymi predyspozycjami i umiejętnościami.

Zadaniem każdego człowieka jest rozpoznawać w sobie właściwe powołanie, do którego zaprasza go Stwórca. Takie podejście wymaga zasłuchania się w Boży głos, a dzięki temu aktywne i twórcze podejście do własnego losu. Realizując to wyzwanie, człowiek podejmuje odpowiedzialność za kształt rzeczywistości w wymiarze indywidualnym i wspólnotowym.

Stowarzyszenie Integracji Świata Pracy LABOR

Stowarzyszenie Integracji Świata Pracy LABOR tworzą świeccy katolicy, reprezentujący wszystkie środowiska świata pracy. Ma ono na celu zgłębianie tego, czym jest praca oraz kim jest człowiek jako jej podmiot. Zdaniem członków Stowarzyszenia można i trzeba wykorzystywać trudne okoliczności (brak pracy) w celu rozwoju własnego i innych osób.

Wszystkie działania, jakie podejmują członkowie i sympatycy Stowarzyszenia LABOR, mają służyć uczeniu się i pomaganiu innym w zrozumieniu zagadnienia: „Kim jestem jako człowiek, chrześcijanin, Polak-obywatel, Europejczyk, człowiek pracy". Podstawowym sposobem aktywizacji społecznej ludzi zainteresowanych tą problematyką są cotygodniowe otwarte Spotkania Świata Pracy, odbywające się w parafiach.

Przebieg Spotkania Świata Pracy

Spotkania Świata Pracy składają się z 3 części:

• spotkanie modlitewne; prowadzi je osoba przygotowana do animowania modlitwy, wspierana pomocą 2-3 innych osób;
• Msza św. z kazaniem nawiązującym do czytań liturgicznych z dnia oraz do problematyki spotkania Świata Pracy (kazanie „egzystencjalne", nie moralizujące czy teoretyzujące);
• spotkanie Grupy Integracyjnej, która działa podobnie jak grupa wsparcia. Jest to 1,5-godzinne spotkanie osób pracujących, niepracujących i przedsiębiorców. Osoby te chcą dzielić się ze sobą odkrywaniem obecności Boga w życiu zawodowym, w trudach i radościach codziennego życia. Ta część spotkania Świata Pracy odbywa się według ściśle określonych zasad, służy wymianie doświadczeń, poglądów, dzieleniu się doświadczeniem, odkrywaniem Boga w każdej sytuacji zawodowej i wyciąganiem wniosków na kolejne dni, a także wymianą informacji o ofertach pracy, o środowiskach służących fachową pomocą, o szkoleniach, warsztatach, rekolekcjach itp.

Zasady spotkania w Grupie Integracyjnej:

• wypowiadamy się tylko jeśli chcemy;
• staramy się skupiać na własnych pozytywnych doświadczeniach i uczuciach, w których odkrywamy działanie Boga w naszej pracy i w naszym życiu;
• słuchamy uważnie innych;
• chęć zabrania głosu zgłaszamy prowadzącemu przez podniesienie ręki, a następnie czekamy na jego udzielenie;
• unikamy udzielania rad, pouczania lub robienia uwag odnośnie tego, czym ktoś dzieli się z grupą;
• nie debatujemy o gospodarce i polityce;
• mówimy krótko - maksymalnie 5 minut.

Animatorzy ruchu i ich zadania to:

• prowadzący - stara się sprawić, by ludzie poczuli się jak u siebie. Słucha uważnie, nie poucza, w ostateczności może delikatnie zasugerować drogę myślenia lub działania. Ma prawo ostrożnie wyjaśnić lub skomentować. Musi stanowczo, ale uprzejmie przerwać, gdy dana osoba mówi negatywnie (krytykuje, narzeka, osądza), mówi nie na temat albo gdy w inny sposób rozbija spotkanie. Prowadzący musi mieć dar „otwierania" ludzi, wiele miłości i cierpliwości do nich;
• sekretarz - tuż po spotkaniu spisuje najciekawsze usłyszane na nim świadectwa. Umieszcza je w archiwum, na stronie www.labor.org.pl oraz w gablotce parafialnej lub w biuletynie;
• kapłan - wyjaśnia kwestie z punktu widzenia wiary, pomaga zobaczyć Boga w rzeczywistości pracy;
• pomocnicy prowadzącego („starsi") - modlą się w duchu za całość, wspomagają psychicznie i duchowo prowadzącego. Jeśli sytuacja jest trudna, dają własne pozytywne świadectwo.