Renta z tytułu niezdolności do pracy dla osoby duchownej

Długotrwała choroba, brak widoków na powrót do zdrowia, uzasadnia zwrócenie się do ZUS o przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Oczywiście uzyskanie prawa do renty wiąże się ze spełnieniem dodatkowych warunków, które określa ustawa o emeryturach i rentach.

ZUS rozpatruje uprawnienia do renty na podstawie wniosku podpisanego i złożonego przez osobę zainteresowaną. Do wniosku należy dołączyć zaświadczenie o stanie zdrowia wystawione przez lekarza leczącego na formularzu N-9, oraz wypełnić ankietę na temat wykonywanego zawodu, w której należy wskazać co działo się z osobą starającą o rentę od ukończenia 15. roku życia. Dokładne wypełnienie ankiety i dołączenie dokumentów potwierdzających wskazane okresy pozwoli na prawidłowe ustalenie prawa do świadczenia i jego wysokości.

Warunki do uzyskania prawa do renty

Żeby starać się o rentę z ZUS trzeba:

• być niezdolnym do   pracy, czyli utracić całkowicie lub częściowo zdolność do wykonywania   dotychczasowej pracy, czynności duszpasterskich czy zakonnych. Niezdolność   do pracy nie oznacza, że nie można wykonywać żadnych czynności. Chodzi o   taką sytuacje, kiedy choroba uniemożliwia wykonywanie całkowite lub   częściowe wypełnianie dotychczasowych obowiązków.

Przykład:

Siostra zakonna, która podlega ubezpieczeniom społecznym jako osoba duchowna, opiekowała się dotychczas siostrami obłożnie chorymi i starszymi w domu zakonnym, w którym mieszka. Siostra z wykształcenia jest pielęgniarką. Uszkodzenie kręgosłupa nie pozwala jej na dalszą pracę z chorymi. Jeżeli lekarz leczący skieruje siostrę na rentę z tytułu niezdolności do pracy, a lekarz orzecznik ZUS uzna siostrę za całkowicie lub częściowo niezdolną do wykonywania dotychczasowej pracy (oraz siostra spełni dodatkowe warunki do przyznania renty dotyczące stażu pracy), to uzyska prawo do świadczenia. Przebywanie na rencie nie oznacza, że siostra nie może zajmować się innymi czynnościami w domu zakonnym, w którym mieszka. Siostra utraciła zdolność do pracy z chorymi w związku z chorobą kręgosłupa, ale nie oznacza to, że nie może zajmować się innymi lekkimi czynnościami, które nie mają wpływu na jej stan zdrowia, pielęgnowaniem kwiatów w kaplicy, czy uczestniczeniem w nabożeństwach.

• mieć wymagany okres   składkowy (czyli okres podlegania ubezpieczeniu, tj. okres opłacania   składek na ubezpieczenie duchownych lub okres nieskładkowy - np.   pobierania z ZUS zasiłku chorobowego czy świadczenia rehabilitacyjnego). Długość   wymaganego okresu ubezpieczenia zależy od wieku, w jakim osoba stara się o   świadczenie; wynosi on co najmniej:

1 rok - jeżeli niezdolność powstała przed ukończeniem 20 lat,

2 lata - jeżeli niezdolność powstała w okresie między ukończeniem 20 lat a 22 lat,

3 lata - jeżeli niezdolność powstała w okresie między ukończeniem 22 lat a 25 lat,

4 lata - jeżeli niezdolność powstała w okresie między ukończeniem 25 lat a 30 lat oraz

5 lat - jeżeli niezdolność powstała po ukończeniu 30 roku życia - w tym przypadku ustawa dodatkowo precyzuje, że okres ten powinien przypadać w okresie ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy. Okres 10 lat przesuwa się wstecz, jeżeli w tym czasie osoba, która stara się o rentę, pobierała rentę z tytułu niezdolności do pracy, rentę szkoleniową lub rentę rodzinną.  

• żeby niezdolność   powstała w ciągu 18 miesięcy od dnia ustania okresu składkowego (np.   opłacania składek na ubezpieczenia) lub nieskładkowego (np. pobierania zasiłków   z ubezpieczenia chorobowego).

Rodzaje rent z tytułu niezdolności do pracy

Są dwa rodzaje rent, które można uzyskać z ZUS:

• renta stała, którą   ZUS przyzna w przypadku trwałej niezdolności do pracy albo
• renta okresowa - przyznawana   w sytuacji, gdy lekarz orzecznik ZUS albo komisja lekarska ZUS, która   przeprowadzi badanie uzna, że niezdolność jest okresowa.

 

Minimalna wysokość renty

Wysokość renty z tytułu niezdolności do pracy jest ustalana indywidualnie. Jednak ustawa gwarantuje minimalną wysokość świadczenia. Do 29 lutego 2008 r. minimalna wysokość świadczenia wynosi w przypadku:

• renty z tytułu   całkowitej niezdolności do pracy - 597,46 zł
• renty z tytułu   częściowej niezdolności do pracy - 459,57 zł
• renty z tytułu   całkowitej niezdolności do pracy i do samodzielnej egzystencji - renciście   przysługuje poza rentą nie niższą niż 597,46 zł, dodatek pielęgnacyjny w   wysokości 153,19 zł.

Wyliczenie renty  

W każdym przypadku ZUS indywidualnie ustala wysokość przysługującej renty na podstawie wniosku i zgromadzonych dokumentów. Warto jednak wiedzieć, że wysokość renty zależy przede wszystkim od obowiązującej w danym okresie kwoty bazowej oraz od podstawy wymiaru renty ustalonej na podstawie udokumentowanych zarobków.

I tak renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, niezależnie od tego, czy ZUS uzna, że jest to renta stała czy okresowa, wylicza się jako:

·        24% kwoty bazowej - kwota bazowa zmienia się od 1 marca każdego roku (zależy od wysokości przeciętnego wynagrodzenia, dlatego co roku jest wyższa). Zwykle warto poczekać ze złożeniem wniosku do 1 marca, żeby ZUS ustalając wysokość świadczenia brał pod uwagę wyższą kwotę bazową. Od 1 marca 2008 r. będzie obowiązywała nowa kwota bazowa.

·        po 1,3% podstawy wymiaru renty za każdy rok okresów składkowych. ZUS policzy wszystkie udokumentowane okresy podlegania np. ubezpieczeniu duchownych, zarówno te, za które zostały opłacone składki, jak i te okresy, kiedy osoba duchowna była zwolniona z opłacania składek na podstawie ustaw, m.in. okresy bycia duchownym przed 1 lipca 1998 r., czy okresy przebywania na misjach.

·        po 0,7% podstawy wymiaru renty za każdy rok okresów nieskładkowych, do których zalicza się m.in. pobieranie zasiłków chorobowych, ponieważ w trakcie pobierania zasiłku nie opłaca się składek na ubezpieczenia społeczne.

·        oraz po 0,7% podstawy wymiaru renty za każdy rok okresu brakującego do pełnych 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, przypadających od dnia złożenia wniosku o rentę do dnia, kiedy osoba ukończyłaby 60 lat.

Przykład:

Ksiądz, który od 20 lat podlega ubezpieczeniu jako duchowny, ma nieprzerwany okres tego ubezpieczenia. Przez 182 dni przed złożeniem wniosku o rentę pobierał zasiłek chorobowy, a następnie przez 12 miesięcy świadczenie rehabilitacyjne. W grudniu 2007 r. ukończył 60 lat. Lekarz orzecznik ZUS uznał księdza za całkowicie niezdolnego do pracy. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru renty w przypadku księdza wyniósł 45,15%. Wniosek o rentę został złożony w styczniu 2008 r., dlatego do wyliczenia renty ZUS przyjął kwotę bazową obowiązującą w tym miesiącu - tj. 2059,92 zł.

Wyliczenie wysokości renty będzie wyglądało następująco:

• podstawa wymiaru renty: 2059,92 zł x 45,15% = 930,05   zł
• 24% kwoty bazowej, tzw. część socjalna: 24% z   2059,92 zł = 494,38 zł
• 20 lat x (1,3% z 930,05 zł) = 241,81 zł
• 1,5 x (0,7% z 930,05 zł) = 9,77 zł
• 494,38 zł + 241,81 zł + 9,77 zł = 745, 96 zł

Wysokość renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy dla księdza przy takich założeniach  wyniesie 745,96 zł.