Zasiłek opiekuńczy dla osób duchownych

Prawo do zasiłku opiekuńczego

Od 16 marca 2007 r. również osoby duchowne, które przystąpiły do ubezpieczenia chorobowego mogą uzyskać prawo do zasiłku opiekuńczego. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2007 r. uznał za niezgodny z Konstytucją RP przepis, który przyznawał uprawnienie do zasiłku opiekuńczego wyłącznie dla osób, które ubezpieczeniu chorobowemu podlegają obowiązkowo.

Żeby uzyskać zasiłek opiekuńczy nie trzeba, tak jak w przypadku zasiłku chorobowego, mieć określonego czasu ubezpieczenia chorobowego. Wystarczy, że w dniu złożenia wniosku osoba duchowna podlega ubezpieczeniu chorobowemu.  

Nie trudno wyobrazić sobie sytuację, w której np. mama czy siostra osoby duchownej mieszka razem z nią, a czasami może zdarzyć się, że trzeba zaopiekować się chorą osobą bliską.

Do uzyskania zasiłku opiekuńczego nie trzeba na stałe mieszkać z osobą chorą. Wystarczy, że w trakcie choroby i opieki osoba duchowna będzie mieszkała razem z osobą nad którą sprawuje opiekę i już ma prawo do zasiłku opiekuńczego, jeżeli opłaca składki na ubezpieczenie chorobowe.

Zasiłek opiekuńczy ma zapewnić świadczenie pieniężne w okresie kiedy nie można zajmować się zwykłymi sprawami, które są normalnymi obowiązkami osoby duchownej.

Ważną sprawą jest to, że w miesiącu kiedy osoba duchowna ma prawo do zasiłku opiekuńczego pomniejsza się wtedy wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Jednak wysokość podstawy wymiaru składek można pomniejszyć tylko w miesiącu, za który przysługiwał zasiłek opiekuńczy. Jeżeli osoba duchowna nie otrzymała z jakiegoś powodu zasiłku opiekuńczego, to nie może pomniejszyć podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. W takim przypadku zawsze trzeba opłacić składki na ubezpieczenia społeczne w pełnej wysokości.

Okres wypłaty zasiłku opiekuńczego ustala się na rok kalendarzowy. ZUS może wypłacić zasiłek opiekuńczy łącznie przez 14 dni w roku kalendarzowym.

Przykład:

Siostra zakonna, która opiekuje się chorą matką ma prawo do zasiłku opiekuńczego, ponieważ podlega ubezpieczeniu chorobowemu. Siostra zakonna otrzymała zwolnienie lekarskie na okres od 27 grudnia 2007 r. do 4 stycznia 2008 r. W tym przypadku Siostra zakonna w 2007 r. wykorzystała 5 dni z przysługujących jej 14 dni zasiłku opiekuńczego, a 2008 r. do 4 stycznia 2008 r. wykorzystała 4 dni zasiłku opiekuńczego. W 2008 r. przysługuje jej jeszcze 10 dni zasiłku opiekuńczego.

Dla osoby duchownej prawo do zasiłku opiekuńczego przysługuje wyłącznie w przypadku choroby osoby bliskiej czyli:

• rodziców,
• dziadków,
• rodzeństwa.

Wysokość zasiłku opiekuńczego

Jeżeli ZUS ustali, że osobie duchownej przysługuje prawo do zasiłku opiekuńczego, to wypłaci zasiłek w takiej wysokości jak zasiłek chorobowy. Zasiłek opiekuńczy przysługuje w wysokości 80% obliczanej od przeciętnej miesięcznej wysokości, od której zostały opłacone składki na ubezpieczenie chorobowe.

Kiedy nie przysługuje zasiłek opiekuńczy

Zasiłek opiekuńczy nie przysługuje w takich samych przypadkach jak zasiłek chorobowy. W trakcie pobierania zasiłku opiekuńczego nie można wykonywać pracy i zajmować się innymi sprawami niż opieka nad bliskim. Trudno oczekiwać żeby Ksiądz nie odprawiał Mszy Św. w trakcie sprawowania opieki nad osobą bliską, ale już nie powinien wykonywać czynności, które są jego obowiązkami, jednak nie są konieczne do wykonania w tym czasie. Za przykład mogą służyć np. jakieś spotkania z parafianami, czy np. spotkania duszpasterskie.   

Termin na dostarczenie zwolnienia lekarskiego

Trzeba pamiętać o tym żeby zwolnienie lekarskie wystawione na osobę chorą, na podstawie którego zostanie wypłacony zasiłek opiekuńczy, dostarczyć do ZUS w ciągu 7 dni od dnia jego wystawienia. Jeżeli okaże się, że do ZUS zwolnienie lekarskie dotrze po tym terminie, to wysokość zasiłku opiekuńczego zostanie zmniejszona o 25% za każdy dzień zwolnienia lekarskiego ale dopiero od 8. dnia zwolnienia.    

Dokumenty do przyznania zasiłku

Jak zostało wspomniane wyżej ZUS zasiłek opiekuńczy osobie duchownej wypłaci wyłącznie na podstawie zwolnienia lekarskiego. Lekarz ma obowiązek wystawić zwolnienie lekarskie na osobę duchowną, ale równocześnie wskazać, że zwolnienie lekarskie nie jest związane z chorobą osoby duchownej, a z chorobą osoby bliskiej.

Idąc do ZUS ze zwolnieniem lekarskim trzeba wypełnić jeszcze wniosek o zasiłek opiekuńczy ZUS Z-15 „Wniosek do uzyskania zasiłku opiekuńczego". Formularz można otrzymać w każdym ZUS w Polsce, albo na stronie internetowej ZUS: www.zus.pl.