O jakie świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego może starać się osoba duchowna

 

Opłacanie składek na ubezpieczenie wypadkowe daje uprawnienia do świadczeń w związku z wypadkiem przy wykonywaniu przez osobę duchowną czynności religijnych lub czynności związanych z powierzonymi funkcjami duszpasterskimi lub zakonnymi. Nie jest to sformułowanie precyzyjne, dlatego każdorazowo o tym czy wypadek jakiemu uległa osoba duchowna jest wypadkiem uprawniającym do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego decyduje specjalnie utworzona komisja. Komisja musi ustalić okoliczności i przyczyny wypadku oraz zakwalifikować zdarzenie jako wypadek. W przypadku osób duchownych ustalenia przyczyn wypadku i kwalifikacji wypadku dokonuje zwierzchnia instytucja diecezjalna lub duchowna.

Ksiądz, który uległ wypadkowi powinien zwrócić się do kurii. Natomiast osoba zakonna do swoich przełożonych. Po dokonaniu ustaleń zostanie sporządzona karta wypadku na podstawie, której ZUS wypłaci świadczenia. Karta wypadku jest dokumentem, który pozwoli na wypłacenie zarówno zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego jak i jednorazowego odszkodowania w związku z wypadkiem. 

Zasiłek chorobowy

Jeżeli w wyniku wypadku, któremu uległa osoba duchowna otrzyma zwolnienie lekarskie, to dokumentację wypadkową i zwolnienie lekarskie powinna dostarczyć do ZUS. ZUS w tym przypadku wypłaci zasiłek chorobowy w wysokości 100% naliczany od przeciętnej miesięcznej kwoty, od której były opłacane składki na ubezpieczenie wypadkowe. Zasiłek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego jest odrębnym świadczeniem niż zasiłek wypłacany z ubezpieczenia chorobowego. ZUS wypłaci zasiłek w związku z wypadkiem nawet, jeżeli osoba duchowna nie podlega ubezpieczeniu chorobowemu.

Przykład:

Wikary z parafii pojechał na jednodniową pielgrzymkę autokarową z parafianami. W wyniku wypadku autokaru, wikary trafił do szpitala na 10 dni. Po wyjściu ze szpitala otrzymał zwolnienie na okres pobytu w szpitalu oraz na kolejne 10 dni. Komisja, która sporządzała kartę wypadku uznała zdarzenie za wypadek przy wykonywaniu funkcji duszpasterskich. Wikary podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako duchowny. Nie zgłosił się do ubezpieczenia chorobowego. Ponieważ wypadek został uznany za wypadek przy wykonywaniu funkcji duszpasterskich, to wikaremu przysługuje zasiłek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego, który wypłaci ZUS.

Nie wymaga się, określonego okresu ubezpieczenia wypadkowego. Ważne jest podleganie ubezpieczeniu wypadkowemu w dniu wypadku, a zasiłek będzie przysługiwał nawet jeżeli doszło do niego w pierwszym dniu ubezpieczenia wypadkowego.

Prawo do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego przysługuje również osobie duchownej, jeżeli niezdolność jest następstwem wcześniejszego wypadku. Zasiłek chorobowy przysługuje, nawet jeżeli osoba duchowna nie podlegała w chwili wypadku ubezpieczeniu jako osoba duchowna, ale dniu kiedy stara się o zasiłek chorobowy, który jest następstwem wypadku podlega ubezpieczeniu wypadkowemu.

Przykład:

Ksiądz, w okresie od 1 września 2002 r. do 31 sierpnia 2006 r. był zatrudniony w szkole na podstawie umowy o pracę. Otrzymywał wynagrodzenie w kwocie wyższej niż minimalne, dlatego nie opłacał składek na ubezpieczenie duchownych. Na wycieczce szkolnej, na którą pojechał jako opiekun uczniów miał wypadek, który został uznany za wypadek przy pracy. W związku z tym wykorzystał 182 dni zwolnienia lekarskiego i 4 miesiące świadczenia rehabilitacyjnego. Lekarz orzecznik odmówił przyznania Księdzu dalszego świadczenia rehabilitacyjnego. Po rozwianiu umowy o pracę ze szkołą Ksiądz zgłosił się do ubezpieczeń społecznych jako duchowny. Po roku odnowiła się kontuzja, której doznał w wyniku wypadku. Lekarz wydał Księdzu zaświadczenie, że choroba jest następstwem wypadku przy pracy, któremu wcześniej uległ Ksiądz i wypisał zwolnienie lekarskie. Na tej podstawie ZUS wypłaci Księdzu zasiłek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego, któremu obecnie podlega Ksiądz, mimo że jest to inne ubezpieczenie niż to, w trakcie którego doszło do wypadku.

W sytuacji gdy osoba duchowa podlega ubezpieczeniu wypadkowemu z więcej niż jednego tytułu równocześnie, to zasiłek chorobowy przysługuje z wszystkich tytułów np. w związku z pracą na podstawie umowy o pracy i w związku z opłacaniem składek na ubezpieczenie duchownych. Taka sytuacja może być wtedy, gdy duchowny opłaca składki na ubezpieczenie duchownych, ponieważ np. z umowy o pracę otrzymuje mniej niż minimalne wynagrodzenie i opłaca składki od różnicy między wynagrodzeniem za pracę i minimalnym wynagrodzeniem.

Nie opłacenie składek na ubezpieczenie wypadkowe nie powoduje wyłączenia z tego ubezpieczenia, jednak świadczenia ZUS wypłaci dopiero po uregulowaniu zaległości.

WAŻNE!

Za zaległości uważa się kwotę zadłużenia w związku z nieopłaconymi składkami, która przekracza 6,60 zł.

Prawo do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego przedawnia się po upływie 6 miesięcy od dnia wypadku od dnia złożenia wniosku o wypłatę świadczenia. Jeżeli zaległości w związku ze składkami zostaną opłacone do tego terminu, to zasiłek będzie przysługiwał za cały okres zwolnienia lekarskiego.

Jeżeli zasiłek nie będzie przysługiwał, ponieważ zaległe składki zostały opłacone po terminie, to okres ten ZUS wliczy do 182. dniowego okresu zasiłkowego, a duchowny otrzyma zasiłek chorobowy w sumie za okres krótszy niż 182 dni.

Kolejną sprawą, o której należy pamiętać, jeżeli chce się uzyskać prawo do zasiłku chorobowego, to dostarczenie zwolnienia lekarskiego w ciągu 7 dni od dnia jego wystawienia. W przeciwnym wypadku wysokość zasiłku zostanie obniżona od 8. dnia zwolnienia lekarskiego do dnia jego dostarczenia do ZUS o 25% za każdy dzień spóźnienia.

Świadczenie rehabilitacyjne

Jeżeli osoba duchowna wykorzysta 182 dni zwolnienia lekarskiego a w dalszym ciągu nie wraca do zdrowia, to będzie mogła starać się o świadczenie rehabilitacyjne. Decyzję o przyznaniu świadczenia rehabilitacyjnego podejmie ZUS po przeprowadzeniu badania i wydaniu orzeczenia przez lekarza orzecznika ZUS. Długość na jaką zostanie przyznane świadczenie rehabilitacyjne określa lekarz orzecznik ZUS. Ma on możliwość przyznać go na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy. Jeżeli w wyniku przeprowadzonego badania okazało by się, że raczej w ciągu 12 miesięcy osoba duchowna nie wróci do zdrowia, to lekarz orzecznik może przyznać prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy.

Osobom duchownym świadczenie rehabilitacyjne, tak jak pozostałe świadczenia wypłaca ZUS. Do wypłacenia świadczenia rehabilitacyjnego potrzebny jest wniosek o świadczenie rehabilitacyjne (ZUS Np.-7), który wypełnia i podpisuje osoba duchowna, ZUS N-9 „Zaświadczenie o stanie zdrowia do celów świadczeń z ubezpieczenia społecznego", które wypełnia lekarz leczący. Jeżeli osoba duchowna sama płaci za siebie składki na ubezpieczenia społeczne, to tylko ona wypełnia wniosek, natomiast jeżeli płatnikiem składek jest np. zakon to drugą cześć wniosku wypełnia osoba upoważniona przez płatnika składek albo płatnik. Formularze tych dokumentów są dostępne na stronie internetowej www.zus.pl albo w każdym ZUS w Polsce.         

Do wniosku należy dołączyć kartę wypadku, którą przygotowuje się wcześniej w takiej ilości egzemplarzy jaka będzie potrzebna.

 

Jednorazowe odszkodowanie

Osobie duchownej, która opłaca składki na ubezpieczenie wypadkowe przysługuje również jednorazowe odszkodowanie, jeżeli w związku z wypadkiem doznała stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu.

Ustawa określa co oznaczają pojęcia stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu.  

Stały uszczerbek to takie naruszenie sprawności organizmu, którego nie można wyleczyć, np. utrata wzroku w wyniku wypadku.

Natomiast długotrwały uszczerbek, to upośledzenie, naruszenie sprawności organizmu, które utrzymuje się powyżej 6 miesięcy ale w wyniku np. rehabilitacji można go wyleczyć. Za przykład może służyć złamanie nogi czy ręki, którym w wyniku rehabilitacji uda się przywrócić sprawność taką jak przed wypadkiem.

Wysokość jednorazowego odszkodowania ustala się raz w roku i ma ono taką samą wysokość w przypadku stałego i długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Za każdy procent uszczerbku przysługuje konkretna stawka odszkodowania, którą następnie mnoży się przez ilość punktów procentowych uszczerbku.

Wysokość procentową uszczerbku na zdrowiu w każdym przypadku ustala lekarz orzecznik ZUS.

Jeżeli już po badaniu przez lekarza orzecznika ZUS stan zdrowia pogorszy się w związku z następstwami wypadku, to należy ponownie zwrócić się do ZUS o przeprowadzenie badania i ustalenie stopnia pogorszenia się stanu zdrowia. W przypadku, gdy lekarz orzecznik uzna że stan zdrowia pogorszył się o co najmniej 10 punktów procentowych od ostatniego badania, to osobie ubezpieczonej przysługuje uzupełnienie odszkodowania.  

W okresie od 1 kwietnia 2007 r. do 31 marca 2008 r. kwoty jednorazowych odszkodowań z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej wynoszą:

·        495 zł za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu;

·        495 zł za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, z tytułu zwiększenia tego uszczerbku co najmniej o 10 punktów procentowych;

·        8670 zł z tytułu orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji ubezpieczonego;

·        8670 zł z tytułu orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji wskutek pogorszenia się stanu zdrowia rencisty;

·        44 590 zł, gdy do jednorazowego odszkodowania uprawniony jest małżonek lub dziecko zmarłego ubezpieczonego lub rencisty;

·        22 295 zł, gdy do jednorazowego odszkodowania uprawniony jest członek rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty inny niż małżonek lub dziecko;

·        44 590 zł, gdy do jednorazowego odszkodowania uprawnieni są równocześnie małżonek i jedno lub więcej dzieci zmarłego ubezpieczonego lub rencisty, oraz 8670 zł z tytułu zwiększenia tego odszkodowania przysługującego małżonkowi lub dzieciom;

·        44 590 zł, gdy do jednorazowego odszkodowania uprawnionych jest równocześnie dwoje lub więcej dzieci zmarłego ubezpieczonego lub rencisty, oraz 8670 zł z tytułu zwiększenia tego odszkodowania przysługującego małżonkowi lub dzieciom;

·        8670 zł, gdy obok małżonka lub dzieci do jednorazowego odszkodowania uprawnieni są równocześnie inni członkowie rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty, każdemu z nich przysługuje ta kwota niezależnie od odszkodowania przysługującego małżonkowi lub dzieciom;

·        22 295 zł, gdy do jednorazowego odszkodowania uprawnieni są tylko członkowie rodziny inni niż małżonek lub dzieci zmarłego ubezpieczonego lub rencisty, oraz 8670 zł z tytułu zwiększenia tego odszkodowania przysługującego na drugiego i każdego następnego uprawnionego.

Renta w związku z wypadkiem

Jeżeli lekarz orzecznik ZUS uzna, że po wyczerpaniu 182 zwolnienia lekarskiego duchowny nie wróci do zdrowia w ciągu 12 miesięcy, to skieruje osobę duchowną na rentę wypadkową. Renata przysługuje niezależnie od długości okresu ubezpieczenia wypadkowego oraz bez względu na datę powstania niezdolności do pracy w związku z wypadkiem.

Renta z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem nie może być niższa niż:

·        80% podstawy jej wymiaru, dla osoby całkowicie niezdolnej do pracy, czyli 80% kwoty, od której były opłacane składki na ubezpieczenie wypadkowe,    

·        60% podstawy jej wymiaru, dla osoby częściowo niezdolnej do pracy, czyli 60% kwoty, od której były opłacane składki na ubezpieczenie wypadkowe.

O tym czy osoba duchowna w wyniku wypadku jest całkowicie czy częściowo niezdolna do pracy decyduje lekarz orzecznik ZUS.

ZUS przyzna rentę w związku z wypadkiem przy pracy na podstawie wniosku, który duchowny musi wypełnić, podpisać i złożyć w ZUS. Formularz wniosku o rentę ZUS Rp-1 można otrzymać w każdym ZUS w Polsce albo na stronie internetowej ZUS: www.zus.pl. Do wniosku należy dołączyć wypełniony kwestionariusz dotyczący okresów składkowych i nieskładkowych ZUS Rp- 6.  

Podstawa wymiaru świadczeń   

Jeżeli już ZUS ustali, że prawo do zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego osobie duchownej, to następnym etapem jest ustalenie wysokości świadczenia.

W przypadku osoby duchownej podstawą wymiaru świadczenia jest przeciętna miesięczna kwota, za 12 miesięcy kalendarzowych, od jakiej były odprowadzane składki na ubezpieczenie wypadkowe. Jeżeli osoba duchowna opłacała składki przez okres krótszy niż 12 miesięcy kalendarzowych, to przyjmuje się kwoty za pełne miesiące kalendarzowe. Osoby duchowne składki na ubezpieczenie wypadkowe opłacają od minimalnego wynagrodzenia, które w 2007 r. wynosiło 936 zł, a od 1 stycznia 2008 r. - wynosi 1126 zł. Oznacza, to że wysokość świadczenia będzie uzależniona od okresu za jaki były opłacane składki.

Przykład:

Siostra zakonna, która podlega ubezpieczeniu wypadkowemu od 1 maja 2007 r. W grudniu 2007 r. uległa wypadkowi przy wykonywaniu obowiązków zakonnych. Wypadek został uznany za wypadek przy pracy i ZUS ustali Siostrze wysokość zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego przyjmując:

·        za okres od maja do czerwca 2007 r. kwotę 936 zł miesięcznie po pomniejszeniu jej o 18,71%

936 zł x 18,71% = 175,13 zł

936 zł -175,13 zł = 760,87 zł

·        za okres od lipca do listopada 2007 r. kwotę 936 zł miesięcznie po pomniejszeniu jej o 15,71%

936 zł x 15,71% = 147,05 zł

936 zł - 147,05 zł = 788,95 zł

 

(760,87 zł x 2 miesiące) + (788,95 zł x 5 miesięcy) = 1521,74 zł + 3944,75 zł = 5466,49 zł

5466,49 zł : 7 miesięcy = 780,93 zł

780,93 zł : 30 dni = 26,03 zł

Dzienna stawka zasiłku dla siostry wynosi 26,03 zł brutto, ponieważ zwolnienie lekarskie zostało wystawione w związku z wypadkiem przy pracy to zasiłek wynosi 100% podstawy wymiaru świadczenia. ZUS od kwoty należnego zasiłku odprowadzi zaliczkę na podatek.    

 

Przykład:

Ksiądz uległ wypadkowi w lutym 2008 r. Do ubezpieczeń społecznych Ksiądz zgłosił się od 1 stycznia 2008 r. Dlatego podstawa wymiaru zasiłku chorobowego zostanie ustalona na podstawie kwoty, od której zostały opłacone składki w styczniu 2008 r.

1126 zł x 13,71% = 154,37 zł

1126 zł - 154,37 zł = 971,63 zł

971,63 zł : 30 dni = 32,39 zł

Kwota dzienna zasiłku dla Księdza będzie wynosiła 32,39 zł brutto, a zasiłek zostanie pomniejszony o kwotę zaliczki na podatek.