Jak ZUS ustala podstawę wymiaru świadczeń chorobowych dla osób duchownych

Okres z jakiego jest przyjmowany przychód

Podstawę wymiaru, która będzie podstawą do ustalenia wysokości zasiłków i świadczenia rehabilitacyjnego dla osoby duchownej ZUS ustali z 12 miesięcy kalendarzowych, za które zostały opłacone składki na ubezpieczenie chorobowe, a które poprzedzają miesiąc choroby lub niezdolności do wykonywania pracy. Co do zasady osoba duchowna opłaca składki na ubezpieczenie społeczne od kwoty nie niższej niż minimalne wynagrodzenie. I ta kwota zostanie przyjęta do podstawy wymiaru świadczeń po pomniejszeniu o kwotę opłaconych składek na ubezpieczenie społeczne. Jednak do podstawy wymiaru zasiłku zostanie przyjęty tylko przychód za okres, za który zostały opłacone składki na ubezpieczenie chorobowe.

Czyli wysokość zasiłku i świadczenia rehabilitacyjnego będzie uzależniona od okresu za jaki były opłacone składki na ubezpieczenie chorobowe i od wysokości kwoty od której zostały opłacone składki.

W przypadku osób duchownych nie podwyższa się podstawy wymiaru a następnie wysokości zasiłku do kwoty, od której powinny być opłacone składki w danym  miesiącu czyli do wysokości minimalnego wynagrodzenia. ZUS przyjmie kwotę, od której zostały faktycznie opłacone składki na ubezpieczenie chorobowe.

WYJĄTEK! W przypadku gdy prawo do świadczenia powstanie przed upływem pierwszego miesiąca kalendarzowego ubezpieczenia, to podstawa wymiaru a następnie wysokość zasiłku lub świadczenia rehabilitacyjnego ZUS ustali na podstawie kwoty, od której powinny zostać opłacone składki na ubezpieczenie chorobowe czyli od stycznia od kwoty 1126 zł.

Jeżeli osoba duchowna opłacała składki na ubezpieczenie społeczne w tym chorobowe przez okres krótszy niż 12 miesięcy kalendarzowe przed uzyskaniem prawa do zasiłku, to ZUS podstawę wymiaru i wysokość zasiłku lub świadczenia rehabilitacyjnego ustali na podstawie kwot, od których były opłacane składki na ubezpieczenia społeczne za pełne miesiące kalendarzowe.

Niepełne miesiące, za które zostały opłacone składki

Może się zdarzyć, że za niektóre miesiące składki zostały opłacone w niższej wysokości niż minimalna, ponieważ duchowny miał prawo do zasiłku. W takim przypadku ZUS wyłączy miesiące, w których duchowny wykonywał swoje obowiązki przez mniej niż połowę miesiąca oraz wliczy miesiące, w których duchowny wykonywał pracę przez więcej niż połowę miesiąca.

Jeżeli nie ma ani jednego pełnego miesiąca w tym okresie, to podstawę wymiaru a następnie wysokość zasiłku lub świadczenia rehabilitacyjnego ZUS ustali na podstawie kwot, od których zostały opłacone składki za wszystkie miesiące.

Szczególne sytuacje  

Podstawy wymiaru i wysokości zasiłku dla osoby duchownej nie podwyższa się do najniższej wysokości, od której powinny być opłacone składki na ubezpieczenie w danym miesiącu. Dotyczy to między innymi sytuacji, kiedy duchowny miał dwa ubezpieczenia, tzn. jako osoba duchowna oraz jako pracownik, a składki na ubezpieczenie duchownych opłacał od różnicy między kwotą minimalnego wynagrodzenia a kwotą wynagrodzenia z umowy o pracę. Jeżeli zasiłek lub świadczenie rehabilitacyjne będzie ustalane po rozwiązaniu umowy o pracę, to nie zostanie ona podwyższona do wysokości minimalnego wynagrodzenia czyli kwoty, od której osoba duchowna opłacałaby składki wyłącznie w związku z ubezpieczeniem duchownych.

Na nowo nie ustala się wysokości zasiłku jeżeli od ostatniej choroby lub opieki nad członkiem rodziny nie minęło 3 miesiące kalendarzowe. Nie na przy tym znaczenia np. to że duchowny w okresie przed kolejną chorobą opłacał składki w wyższej wysokości.

Przykład:

Siostra zakonna, która uczy religii w szkole na 1/3 etatu otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 700 zł opłaca składki na ubezpieczenia społeczne duchownych w tym chorobowe od różnicy między minimalnym wynagrodzeniem czyli do 31 grudnia 2007 r. od 236 zł. Chorowała do końca grudnia 2007 r. W styczniu 2008 r. wróciła do pracy. Umowa o pracę została rozwiązana z 31 stycznia 2008 r. Od lutego 2008 r. opłaca składki od 1126 zł. Jeżeli siostra zachoruje np w marcu 2008 r., to wysokość zasiłku chorobowego będzie taka sama jak zasiłku wypłacanego do końca grudnia 2007 r. Mimo, że od lutego Siostra opłaca składki na ubezpieczenia społeczne od dużo wyższej kwoty 1126 zł.   

Przykładowe wyliczenia wysokości zasiłków:

1. Duchowny podlega ubezpieczeniom społecznym w tym chorobowemu od czerwca 2004 r. Zachorował w styczniu 2008 r. Podstawę wymiaru i wysokość zasiłku chorobowego ZUS ustali w następujący sposób:

ustali i zsumuje kwoty, od których zostały opłacone składki na ubezpieczenie chorobowe za okres od stycznia do grudnia 2007 r.

• okres opłacania   składek od stycznia do czerwca 2007 r.:

936 zł x 18,71% = 175,13 zł

936 zł x 175,13 zł = 760,87 zł

760,87 zł x 80% = 608,70 zł (zasiłek chorobowy przysługuje w wysokości 80% wyliczonej podstawy z wyjątkami)

608,70 zł x 6 miesięcy = 3652,20 zł (przychód, od którego zostały opłacone składki  od stycznia do czerwca 2007 r.)

• okres opłacania   składek od lipca do grudnia 2007 r.:

936 zł x 15,71% = 147,05 zł

936 zł - 147,05 zł = 788,95 zł

788,95 zł x 80% = 631,16 zł

631,16 zł x 6 miesięcy = 3786,96 zł (przychód od którego zostały opłacone składki od lipca do grudnia 2007 r.)

3652,20 zł +  3786,96 zł = 7439,16 zł

7439,16 zł : 12 miesięcy = 619,93 zł 

619,93 zł : 30 dni = 20,66 zł

Kwota dziennego zasiłku chorobowego dla tej osoby wynosi 20,66 zł brutto ZUS pomnoży ją przez liczbę dni zwolnienia lekarskiego. Od kwoty zasiłku zostanie jeszcze przez ZUS potrącona zaliczka na podatek dochodowy.

2. Osoba duchowna opłaca składki na ubezpieczenia społeczne w tym chorobowe od lipca 2007 r. Składki opłaca od kwoty minimalnego wynagrodzenia. Zachorowała w styczniu 2008 r. Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego ZUS ustali:

936 zł x 15,71% = 147,05 zł

936 zł - 147,05 zł = 788,95 zł

788,95 zł x 80% = 631,16 zł

631,16 zł x 6 miesięcy (lipiec - grudzień 2007 r.) = 3786,96 zł

3786,96 zł : 6 miesięcy = 631,16 zł

631,16 zł : 30 dni = 21,04 zł

Dzienny zasiłek brutto wynosi w tym przypadku 21,04 zł. Kwota 21,04 zł zostanie pomnożona przez liczbę dni zwolnienia lekarskiego. Od kwoty zasiłku brutto ZUS naliczy jeszcze podatek.

3. Osoba duchowna wystąpiła o zasiłek opiekuńczy w lutym 2008 r. związku z opieką nad chorą siostrą. Do ubezpieczenia chorobowego zgłosiła się od 1 stycznia 2008 r. Dlatego ZUS podstawę wymiaru ustali na podstawie minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w styczniu, od którego zostały naliczone składki:

1126 zł x 13,71% = 154,37 zł

1126 zł - 154,37 zł = 971,63 zł

971,63 zł x 80% = 777,30 zł

777,30 zł : 30 dni = 25,91 zł

W tym przypadku dziennie kwota zasiłku opiekuńczego brutto wynosi 25,91 zł. ZUS pomnoży ją przez liczbę dni zwolnienia lekarskiego w związku z opieką nad chorą siostrą oraz pomniejszy o kwotę zaliczki na podatek.      

4. Ksiądz zgłosił się do ubezpieczeń społecznych i chorobowego od 1 stycznia 2008 r., ponieważ z 31 grudnia 2007 r. została rozwiązana z nim umowa o pracę, na podstawie której był pracownikiem kurii. Ksiądz zachorował 14 stycznia 2008 r. Ma prawo do zasiłku chorobowego, ponieważ ma ponad 181 dni ubezpieczenia chorobowego. Wysokość zasiłku zostanie ustalona na podstawie kwot, od których zostaną opłacone składki na ubezpieczenie chorobowe przez Księdza za styczeń 2008 r. ZUS nie będzie brał pod uwagę wynagrodzenia, które Ksiądz otrzymywał kiedy wykonywał pracę na podstawie umowy o pracę. Podstawę wymiaru i wysokość zasiłku w tym przypadku zostanie ustalona na podstawie wysokości minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w styczniu 2008 r., ponieważ od tej kwoty powinny być opłacone składki na ubezpieczenie chorobowe. Wysokość zasiłku zostanie obliczona następująco:

1126 zł x 13,71% = 154,37 zł

1126 zł - 154,37 zł = 971,63 zł

971,37 zł x 80% = 777,30 zł

777,30 zł : 30 = 25,91 zł

Dzienny zasiłek brutto dla Księdza będzie wynosił 25,91 zł. ZUS od kwoty zasiłku naliczy jeszcze zaliczkę na podatek dochodowy.

5. Ksiądz katecheta był zatrudniony w szkole podstawowej na podstawie umowy o pracę do 31 sierpnia 2007 r. i otrzymywał wynagrodzenie 700 zł. Dlatego do 31 sierpnia opłacał składki na ubezpieczenie duchownych od różnicy między minimalnym wynagrodzeniem a wynagrodzeniem z umowy o pracę. Od września opłaca składki od kwoty 936 zł, a od stycznia 2008 r. od kwoty 1126 zł. Zachorował 1 lutego 2008 r. ZUS wyliczy wysokość zasiłku następująco:

• od lutego do    czerwca od kwoty 236 zł

236 zł x 18,71% = 44,16 zł

236 zł - 44,16 zł = 191,84 zł

191,84 zł x 80% = 153,47 zł

153,47 zł x 5 miesięcy = 767,35 zł

• od lipca do    sierpnia od kwoty 236 zł

236 zł x 15,71% = 37,08 zł

236 zł - 37,08 zł = 198,92 zł

198,92 zł x 80% = 159,14 zł

159,14 zł x 2 miesiące = 318,28 zł

• od września do    grudnia od kwoty 936 zł

936 zł x 15,71% = 147,05 zł

936 zł - 147,05 zł = 788,95 zł

788,95 zł x 80% = 631,16 zł

631,16 zł x 4 miesiące = 2524,64 zł

• za styczeń 2008 r.    od kwoty 1126 zł

1126 zł x 13,71% = 154,37 zł

1126 zł - 154,37 zł = 971,63 zł

971,63 zł x 80% = 777,30 zł

767,35 zł + 318,28 zł + 2524,64 zł + 777,30 zł = 4387,57 zł

4387,57 zł : 12 miesięcy = 365,63 zł

365,63 zł : 30 dni = 12,19 zł

Dzienna stawka zasiłku chorobowego wyniesie 12,19 zł brutto. Od tej kwoty ZUS potrąci kwotę zaliczki na podatek dochodowy.

Jak widać z zaprezentowanych przykładów mimo, że wszystkie osoby duchowne opłacają składki na ubezpieczenia społeczne w tej samej wysokości, to wysokość zasiłku, który otrzymają z ZUS jest różna w zależności od sytuacji konkretnej osoby.