Ekonomia od A do Z: Obligacje

Obligacje są (dłużnymi) papieremi wartościowymi, emitowanymi przez większe przedsiebiorstwa, przez państwa i władze lokalne. Ich nazwa ma pochodzenie łacińskie - oznacza zobwiązanie. Obligacje są formą kredytu o stałym oprocentowaniu, którego udzielają jednak nie banki, ale nabywcy obligacji, którymi mogą być osoby prywatne, instytucje finansowe (jak firmy ubezpieczeniowe, towarzystwa emerytalne itd.) lub inne firmy.

Istnieje wiele różnych form obligacji, różniących sie sposobem wykupu i rodzajem dochodów.

Obligacje kuponowe, to takie obligacje, od których przez cały okres do wykupu odcinane są kupony. Łączy się to z wypłatą określonej sumy pieniędzy (odsetek) przez emitenta obligacji jej posiadaczowi. Wysokość tej wypłaty zależy od oprocentowania obligacji oraz od wartości nominalnej obligacji. Kupony mogą być odcinane z różną częstotliwością najczęściej co pół roku lub co rok - ustala to emitent. Kupony były kiedyś fizycznie odcinane od papierowej obligacji (jak z peerelowskich kartek na mięso lub słodycze). Dziś stanowią formę zapisu elektronicznego.

Gdy nadchodzi okres wykupu, inwestor otrzymuje kwotę, którą zainwestował w zakup obligacji. Jego zyskiem są więc odsetki, które otrzymuje w postaci płatności kuponowych.

Obligacje zerokuponowe, to takie obligacje, w których nie występują płatności kuponowe. Cały zysk z obligacji wypłacany jest w momencie wykupu.

Dużą zaletą obligacji jest ich płynność, czyli łatwość zbytu. Nabywca obligacji może ją zbyć przed terminem do wykupu, jeżeli uzna że może pieniądze zainwestować lepiej lub poprostu bedzie w danym momencie potrzebował gotówki. Obligacje sprzedawane są na giełdzie za pośrednictwem maklerów. Ich cena zależy od gry popytu i podaży, a wpływ na nie maja zarówno wysokość stopy procentowej, jak oczekiwania wobec trendów np. na giełdach akcji (lokaty bankowe i akcje to konkurencyjne formy inwestowania).

Osobną grupę obligacji stanowią obligacje państwowe (obligacje skarbowe). Emitowane są przez rząd za pośrednictwem banku centralnego (jest on tzw. agentem emisji). Nie mogą być kupowane przez indywidualnych nabywców, a jedynie przez te instytucje finansowe, które spełnią szereg wyśrubowanych wymogów. Zyski z emisji przeznaczone sa na finansowanie długu państwowego. Obligacje skarbowe uważane są przez inwetorów za pewne papiery, gdyż pańswo jest gwarantem spłaty tych zobowiązań, a państwa nie mogą bankrutować. Dlatego o stopie zwrotu z inwestycji w obligacje państwowe mowi się jako o stopie zwrotu bez ryzyka..