Ekonomia od A do Z: Bariery wejścia i wyjścia

W tym kontekście ekonomia zwykła rozważać problem tzw. barier wejścia i wyjścia, jako zagrożenia dla działania wolnego rynku. W rzeczywistości bowiem nie jest wcale tak, że można łatwo rozpocząć każdą działalność gospodarczą.

Istnieje szereg barier formalnych. Trzeba uzyskać odpowiednie zezwolenia, zarejestrować działalność, zapłacić za czynności urzędowe, no i przede wszystkim odczekać swoje w urzędach.

Uruchomienie przedsiębiorstwa wiąże się z nakładami inwestycyjnymi. Na przykład uruchomienie sieci telefonicznej wymaga zainstalowania odpowiedniej infrastruktury - kabli, central, bez których nie będzie jej możliwe funkcjonowanie. Budowa takich przekaźników jest dodatkowo czasochłonna - co opóźnia moment w którym można zacząć oferować usługi. Konieczne jest zebranie odpowiedniego zespołu ludzi - co czasem nie jest łatwe.
Do rozpoczęcia działalności może być potrzebny jakiś specyficzny know-how, lub technologia, za którą trzeba zapłacić.
Są to podstawowe bariery wejścia, do których trzeba dodać jeszcze ewentualne działania konkurencji, która, o ile już jest na rynku obecna, ma większe możliwości np. obniżania cen, co powoduje, że wchodząca firma, borykająca się z wielkimi wydatkami ma dodatkowo problem z malejącymi wpływami.

Trudności mogą również wystąpić przy wychodzeniu z rynku. Istniejące umowy mogą gwarantować kontrahentom dostawy przez określony czas, a w przypadku ich nie wykonania, grozić finansowymi sankcjami. Związki zawodowe, broniąc miejsc pracy mogą przeprowadzać różne akcje (jak strajki), utrudniające szybkie i tanie zwinięcie interesu. Podobnie lokalne władze, którym nie na rękę są duże zwolnienia, lub zmniejszenie dochodów z podatków.
Wiele z poniesionych nakładów nie da się zrekompensować - są to tzw. koszty utopione. Na przykład zakup specjalistycznych maszyn, które nie będą przydatne do niczego poza tym, do czego zostały zaprojektowane, większość inwestycji w zabudowania związane z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa.

Bariery zależą naturalnie od sektora gospodarki, w którym funkcjonować chce przedsiębiorstwo. Założenie firmy prowadzącej księgowość, jest tanie, ale rozpoczęcie działalności na rynku operatora sieci komórkowych, lub transportu lotniczego jest bardzo kosztowne. Dlatego dostęp do niektórych rynków obarczony jest większym ryzykiem i wymaga zaangażowania większego kapitału. Rynki te są z reguły znacznie mniej konkurencyjne i wolniej się rozwijają