Kto wymyślił bank centralny?

Monarchowie godzili się na utworzenie instytucji finansowych, gdyż potrzebowali pieniędzy na prowadzenie wojen bądź uznali za konieczne poprawienie efektywności działania krajowego systemu płatniczego. Nie bez znaczenia było także zwiększenie dochodów państwa z opłat za bicie i drukowanie pieniędzy. Przy okazji porządkowano kwestie ich emisji oraz zarządzania państwowymi zasobami metali szlachetnych.

Z biegiem czasu przed bankami centralnymi zaczęto stawiać nowe zadania. Oprócz tego, że były bankami emisyjnymi i bankami rządów stały się bankami innych banków, czuwając nad prawidłowym funkcjonowaniem krajowych systemów finansowych. Bank centralny dziś to połączenie normalnej instytucji bankowej z dysponującym szerokimi uprawnieniami organem władzy.

Tak jak inne instytucje depozytowe przyjmuje lokaty, tyle, że wyłącznie od banków komercyjnych i rządów, w tym także zagranicznych. Zarządza także rezerwami walutowymi kraju, inwestując je i lokując za granicą, jednak w taki sposób, aby przede wszystkim chronić ich wartość. Banki centralne nadal przechowują także krajowe krajowe rezerwy złota. Biorą także udział w negocjacjach międzynarodowych dotyczących najistotniejszych kwestii ekonomicznych.

Wszystkie te działania stanowią jedynie niewielką część funkcji pełnionych przez współczesne banki centralne. Głównym ich zadaniem jest dbanie o stabilność pieniądza poprzez wpływanie na jego rynkowy koszt poprzez regulowanie stóp procentowych. Pośrednio kontrolują w ten sposób ilość pieniądza w gospodarce, dbając, by jej zbyt szybki wzrost nie doprowadził do eksplozji inflacji.

Aby umożliwić im sprawne wykonywanie powierzonych zadań w większości krajów zapewniono bankom centralnym niezależność od innych organów władzy. W większości przypadków oznacza to, że ani rząd, ani parlament nie mogą ingerować w politykę monetarną. Nie mają zatem możliwości podejmowania działań mających poprawić koniunkturę na krótki czas, na przykład przed wyborami, kosztem stabilnego wzrostu gospodarczego w dłuższym okresie. Podstawową gwarancją niezależności jest stabilność kierownictwa i samodzielność finansowa. Osoby zarządzające bankiem, zwykle prezes lub gubernator powoływani są na okres dłuższy niż wynosi kadencja parlamentu, praktycznie bez możliwości wcześniejszego usunięcia ich z urzędu. Niezależność finansowa oznacza, że żaden inny organ nie jest upoważniony do określania jego budżetu.