Po co nam rezerwy dewizowe?

Rezerwy dewizowe są inwestowane i przynoszą wysoki dochód bankowi centralnemu. Dzięki temu bank wypracowuje wysoki zysk, który niemal w całości zasila budżet. Ale rezerwy dewizowe pełnią także inne, niezwykle ważne zadania:

Rezerwy ważne teraz...

- Choć wysokie rezerwy nie mogą zastąpić dobrej, mądrej polityki gospodarczej, to mogą łagodzić efekty nieoczekiwanych wstrząsów. Rezerwy bowiem wspierają stabilność kursu naszej waluty - złotego.

- Odpowiedni poziom rezerw dewizowych to warunek wiarygodności kraju. Im większe, w stosunku do poziomu deficytu handlowego i zadłużenia zagranicznego, rezerwy dewizowe tym jako mniejsze jest postrzegane ryzyko inwestycji w walucie danego kraju. Brak rezerw, przy splocie niekorzystnych okoliczności, może sprowokować ucieczkę kapitału, drastyczny wzrost rynkowych stóp procentowych i gwałtowne osłabienie wartości waluty narodowej.

Poziom rezerw dewizowych jest jedną z wielkości wpływających na tzw. premię za ryzyko, czyli dodatkowe oprocentowanie, jakiego żądają inwestorzy za udzielenie pożyczki rządowi lub firmom danego kraju - wynika z badań międzynarodowych.

Rezerwy jeszcze ważniejsze w przyszłości...

Znaczenie rezerw walutowych zwiększy się w przyszłości. Aby przyjąć wspólną walutę - euro - będziemy musieli przez dwa lata poprzedzające to wydarzenie uczestniczyć w europejskim mechaniźmie walutowym ERM2. Mechanizm ten wymaga utrzymania kursu waluty w ściśle określonym przedziale wahań kursu. Aby zrealizować to zadanie, konieczne mogą być interwencje banku centralnego na rynku walutowym. Skuteczność tych interwencji zależy od odpowiednio wysokiego poziomu rezerw. To bowiem pozwoli na "odstraszanie" przed ewentualnymi atakami spekulacyjnymi, których celem byłoby osłabienie kursu złotego.

Ile rezerw by było bezpiecznie?

Jaki poziom rezerw uznawany jest za bezpieczny? Praktyka banków centralnych pokazuje, że w przypadku krajów mniej rozwiniętych, za bezpieczny uznawany jest poziom rezerw walutowych przekraczający równowartość sześciomiesięcznego importu. Równocześnie ważnym kryterium jest także założenie, iż rezerwy walutowe powinny co najmniej być tak duże jak krótkoterminowe zadłużenie kraju. Ale jednocześnie nie wolno zapominać o zadłużeniu długoterminowym i relacji rezerw do wartości całego długu zewnętrznego. To bardzo istotne, gdyż - w sytuacji ewentualnie zwiększonego ryzyka - inwestorzy mogą żądać zwrotu części zadłużenia długoterminowego - mogą sprzedać obligacje skarbowe.

Jak to wyglądało w przypadku Polski? Na koniec 2003 r. oficjalne aktywa rezerwowe NBP miały wartość 34,2 mld dolarów i były o 4,4 mld dolarów wyższe niż rok wcześniej (wzrost wynikał głównie ze wzmocnienia kursu euro wobec dolara). Na koniec 2003 r. rezerwy walutowe Narodowego Banku Polskiego pokrywały więc równowartość 5,3 miesięcy importu, zaś poziom naszych rezerw w stosunku do krótkoterminowego zadłużenia zagranicznego wynosił 176 procent. Rezerwy walutowe pokrywały ok. 32 procent całego długu zewnętrznego. Rezerwy walutowe NBP osiągnęły w ten sposób pewien próg bezpieczeństwa dla kraju.

Rezerwy dewizowe są zarządzane - inwestowane, tak by przy zachowaniu najwyższego możliwego stopnia bezpieczeństwa, uzyskać maksymalny możliwy dochód. Jak to się robi? O tym w materiale - "Jak pracują rezerwy dewizowe"

Jak doszło do tego, że NBP zarządza kilkudziesięcioma miliardami dolarów rezerw walutowych? O tym - w materiale "Skąd się biorą rezerwy walutowe?".

źródła:
- NBP
- Nugee John, Foreign Exchange Reserves Management, Centre for Central Banking Studies, Bank of England,