Złe parkowanie a korupcja

W dolnej części listy znalazły się, zgodnie z intuicją, kraje skandynawskie oraz Kanada, które nie odnotowały w omawianym okresie żadnych niezapłaconych mandatów. Polska znalazła się na 111 miejscu z 1,7 niezapłaconego mandatu rocznie przypadającego na jednego członka misji dyplomatycznej. Wśród naszych sąsiadów znacznie więcej bezkarnych wykroczeń popełniali Czesi (19), Ukraińcy (13) i Słowacy (6). Na zbliżonym do Polski poziomie kształtowała się liczba mandatów nieopłaconych przez Białorusinów (3), Rosjan (2), Litwinów (2), Niemców (1). Co ciekawe, zerową ilością niezapłaconych mandatów może się poszczycić Łotwa. Warto zauważyć, że dyplomaci niektórych krajów z dużą ilością wystawionych mandatów (Bahrajn, Malezja, Oman, Turcja) mimo wszystko przykładnie płacili kary (np. Turcja nie odnotowała żadnych niezapłaconych wykroczeń).

Ujawnione preferencje

Brak sankcji prawnych sprawił, że dyplomaci ujawniali swoje rzeczywiste preferencje dotyczące korupcji urzędników państwowych (aksjomat preferencji ujawnionych). Większość z nich przenosiła normy zachowania powszechne w krajach macierzystych do Nowego Jorku - normy społeczne, które wpływają na zjawisko korumpowania urzędników, są zatem wyjątkowo trwałe. Badania ekonometryczne pokazały, że miara korupcji oparta na mandatach za parkowanie jest bardzo silnie skorelowana z subiektywnymi indeksami korupcji prezentowanymi przez różne organizacje zajmujące się tymi kwestiami. Stanowi więc alternatywną i stosunkowo prostą miarę stopnia korupcji danego kraju.

Kara jest skuteczna

Badanie nieprzypadkowo objęło wyłącznie niezapłacone mandaty przed listopadem 2002 roku - po tej dacie zaszły pewne zmiany w ustawodawstwie. Przyjęto tzw. poprawkę Clintona-Schumera (nazwiska dwóch senatorów) utworzoną w celu rozwiązania problemu niezapłaconych mandatów. Dała ona prawo miastu Nowy Jork do odholowywania nieprawidłowo zaparkowanych pojazdów korpusu dyplomatycznego. Co więcej, niezapłacone mandaty są od tamtej pory odejmowane od oficjalnej pomocy rządu Stanów Zjednoczonych skierowanej do krajów pochodzenia dyplomaty naruszającego przepisy drogowe. Przyjęta poprawka okazała się bardzo skuteczna. Liczba mandatów za złe parkowanie pojazdów korpusu dyplomatycznego spadła o około 80%. Dowodzi to tym samym, że normy społeczne są niezwykle ważne w determinowaniu zachowań korupcyjnych - niemniej jednak skuteczne sankcje prawne są w stanie zwiększyć poszanowanie prawa przez urzędników. Surowe kary mogą być zatem skutecznym narzędziem w batalii przeciwko korupcji prowadzonej przez wiele krajów.


Literatura:
Fisman R., Miguel E.: Cultures of Corruption: Evidence form Diplomatic Parking Tickets, NBER Working Paper #12312, National Bureau of Economic Research 2006 (http://www.nber.org/papers/w12312)