Co trzeba wiedzieć o kartach

Zgodnie z ustawą Prawo bankowe kartą płatniczą jest karta identyfikująca wydawcę i upoważnionego posiadacza, uprawniająca do wypłaty gotówki lub dokonywania zapłaty, a w przypadku karty wydanej przez bank lub instytucję ustawowo upoważnioną do udzielania kredytu - także do dokonywania wypłaty gotówki lub zapłaty z wykorzystaniem kredytu.

W zależności od funkcji

Jednym z najbardziej istotnych sposobów systematyzowania produktów kartowych jest podział według kryterium funkcjonalności i sposobu rozliczania kart. Można tu wyróżnić:

• karty kredytowe, które były pierwszymi kartami jakie banki zaoferowały swoim klientom, dlatego też dość często, szczególnie w krajach anglosaskich, nazywa się tak wszystkie rodzaje kart płatniczych. Wydając kartę kredytową bank daje możliwość zaciągania kredytu do określonego limitu i samodzielnego podejmowania decyzji o terminie spłaty - posiadacz karty może skorzystać z kredytu oferowanego przez bank lub spłacić zadłużenie natychmiast. Spłata zadłużenia powoduje odnowienie linii kredytowej o kwotę spłaty. Posiadacz karty jest zobowiązany do uregulowania raz w miesiącu jedynie kwoty zwanej minimalną płatnością lub kwotą minimalnej spłaty, określanej zazwyczaj jako procent zadłużenia (zwykle 5 – 10% sumy zobowiązań wynikłych z transakcji dokonywanych przy użyciu karty). Minimalne płatności zostały wprowadzone w celu umożliwienia bankowi kontroli nad udzielanym kredytem. Posiadanie karty kredytowej nie wiąże się z koniecznością otwarcia rachunku bieżącego w banku, który kartę wydał - posiadacz karty spłaca zadłużenie dokonując przelewów na tzw. rachunek karty.
• karty obciążeniowe (zwane również charge, z odroczonym terminem płatności) - funkcjonujące na podobnych zasadach jak karty kredytowe tzn. pozwalające na korzystanie ze środków, którymi klient w danym okresie nie dysponuje. Zazwyczaj posiadanie karty obciążeniowej wiąże się z koniecznością otwarcia rachunku bieżącego w banku, który wydał kartę. Dla każdego posiadacza karty bank ustala miesięczny limit wydatków, do wysokości którego klient może dokonywać transakcji w ciągu miesiąca. Bank udziela w ten sposób posiadaczowi karty krótkoterminowego kredytu, w zamian za co pobiera zazwyczaj prowizję (najczęściej od 1 do 3% wartości transakcji). Posiadacze kart obciążeniowych rozliczają się z bankiem w określonym regulaminem terminie, na koniec cyklu rozliczeniowego (zazwyczaj raz w miesiącu). Podstawową cechą, która odróżnia ten typ kart od kart kredytowych jest właśnie konieczność spłaty całego zadłużenia w określonym, niezmiennym terminie.
  Karty kredytowe i obciążeniowe, ze względu na odsunięty w czasie termin regulowania zadłużenia z tytułu transakcji, określane są jako karty „pay later” (zapłata później).
• karty debetowe - umożliwiające dokonanie zakupów tylko do wysokości środków zgromadzonych na rachunku bankowym. Rachunek posiadacza karty obciążany jest w ciągu kilku dni od momentu dokonania transakcji, dlatego też karty te określane są jako „pay now” (zapłata natychmiast). Jedyną możliwością kredytowania przez bank jest przyznanie prawa do salda debetowego w rachunku (tzw. linii kredytowej lub overdraft-u). Wszystkie transakcje dokonywane przy użyciu kart debetowych są autoryzowane, co oznacza, że przy każdym użyciu karty sprawdzana jest jej autentyczność, status (brak lub wprowadzenie zastrzeżenia) oraz dostępność środków zgromadzonych na rachunku. W wyniku autoryzacji zakładana jest również blokada (hold) w kwocie transakcji, która powoduje zmniejszenie wartości dostępnych na rachunku środków, co uniemożliwia przekroczenie salda rachunku. Karty debetowe są więc produktem o najwyższym poziomie bezpieczeństwa i z tego powodu są powszechnie oferowane klientom o niskich dochodach lub z grup podwyższonego ryzyka. Są to karty wydawane przez większość banków standardowo do każdego otwieranego rachunku bieżącego.
• karty przedpłacone - czyli karty „pay before” (zapłata wcześniej), określane również jako "elektroniczna portmonetka", są najmłodszą formą plastikowego pieniądza. Karty te mają zakodowaną określoną wartość, która zmniejsza się przy każdym użyciu. Dokonanie transakcji kartą przedpłaconą polega na "przeniesieniu" odpowiedniej wartości z karty do terminala sprzedawcy. Przeprowadzenie transakcji nie wymaga zatem żadnego połączenia z bankiem - posiadacz nie jest w stanie bowiem wydać więcej niż jest to zakodowane na karcie. Karty tego typu stwarzają szansę na zwiększenie opłacalności i powszechności dokonywania drobnych transakcji. Karty przedpłacone mogą być jednorazowe lub odnawialne, czyli takie, które po wyczerpaniu się wartości mogą być powtórnie załadowane i wykorzystywane.