Gospodarka
Finanse
Pieniądz
Rynki
AnalizyWeksel zawsze dobry
Sławomir Lipiński | NBPortal.pl | sekcja: Finanse
Dodano: 2006-10-10 16:18:00
Jest kilka rodzajów weksli. W banku podpisujemy zwykle weksel in blanco (nie do końca wypełniony), czyli taki, w którym nie ma oznaczonej dokładnej kwoty roszczenia i daty, w której należy owo roszczenie uregulować. To wynika bowiem z zawartej z bankiem umowy - weksle są zabezpieczeniem uruchamianym dopiero wtedy, gdy kredyt nie będzie spłacany. I dopiero wtedy bank wpisze kwotę, jakiej od nas żąda (bo musi uwzględnić, ile rat już mu spłaciliśmy) i termin, w jakim musimy ją zapłacić.
W obrocie gospodarczym występują zwykle weksle własne i trasowane. Ten pierwszy jest najprostszą formą weksla, wiąże wierzyciela i dłużnika. Dłużnik zobowiązuje się do zapłaty na rzecz wierzyciela. Ten drugi weksel włącza do gry osobę trzecią, tzw. trasata. Wystawca weksla zleca osobie wskazanej w wekslu (trasatowi) zapłatę na rzecz innej osoby (tzw. remitenta). Oczywiście trasat musi to zaakceptować swoim podpisem na wekslu.
Aktualny posiadacz weksla może wskazywać inne osoby, na rzecz których przechodzi wierzytelność. Inaczej mówiąc, weksel może być przekazywany z rąk do rąk i do wystawcy weksla może przyjść po pieniądze osoba (podmiot), której wystawca zupełnie nie zna. Gdy weksel zmienia właściciela, to przypomina to - mówiąc potocznie - handel długami.
Weksel może więc zastępować pieniądz, może pełnić rolę gwarancyjną (zabezpieczenia kredytu czy pożyczki) czy wreszcie sam może być formą kredytu, gdy np. przyjmujemy jakieś towary, a wystawiamy weksel zobowiązujący nas do zapłaty za nie dopiero po jakimś czasie.
Często mówi się, że w Polsce prawa wierzyciela są słabo chronione, a zbyt mocno chroniony jest dłużnik. Siła weksla bierze się stąd, że jest on instrumentem dobrym dla wierzycieli, a bezwzględnym dla dłużnika. Posiadacz weksla wzywa bowiem jego wystawcę do zapłaty należności w określonym dniu, a jeśli ona nie następuje, oprotestowuje weksel u notariusza i udaje się do sądu. Sąd sprawdza w zasadzie tylko formę weksla, a więc to, czy odpowiada ona określonym w przepisach rygorom. Sąd nie zajmuje się tym, czy posiadacz weksla nie jest aby zbyt bezwzględny w swoich żądaniach, czy na pewno należy mu się dana kwota, czy dłużnik wpadł w kłopoty ze ze swojej winy, czy też w wyniku nieszczęśliwego splotu okoliczności. Jeśli tylko weksel został wypełniony prawidłowo, wydaje nakaz zapłaty. Gdy mimo to dłużnik nie płaci, zjawia się u niego komornik.
Dlatego w przypadku weksla zawsze trzeba mieć w pamięci przestrogę: uważaj, co podopisujesz. Jeśli podpisałeś dobrowolnie, trudno uciec przed konsekwencjami.
Nie udało mi się znaleźć aktualnych informacji o tym, jak powszechne jest dziś w polskiej gospodarce wykorzystywanie weksli, w jakich dziedzinach używane są one najczęściej, jakie praktyczne problemy rodzą się w trakcie obrotu nimi. Można sądzić, że choć weksle nie są tak popularne jak np. w II Rzeczypospolitej, to nadal w pewnych sytuacjach są niezastąpione.
