Zróżnicowane podejścia do kursu

We współczesnym świecie ograniczenia dla swobodnego przepływu kapitału między państwami są coraz mniejsze, a w rozwiniętych krajach wszelakie bariery zostały praktycznie zniesione. Dla banków centralnych praktyczną konsekwencją takiego stanu rzeczy jest konieczność zdecydowania, czy wolą dążyć do utrzymania na ustalonym przez siebie poziomie ceny pieniądza na rynku wewnętrznym, czyli stopy procentowej na rynku międzybankowym, czy też ceny pieniądza na rynku zewnętrznym, czyli kursu walutowego. W dłuższej perspektywie bowiem nie jest możliwe swobodne kontrolowanie tych obu zmiennych. Dlatego od kilkunastu lat obserwowany jest trend przechodzenia krajów „od środka" do „skrajności", tzn. od starań banków centralnych do kontrolowania zarówno stóp procentowych jak i kursu walutowego w kierunku kontroli jednego z dwóch: albo kursu, albo stopy.

Wariant pośredni

Coraz mniej popularny „wariant pośredni", w którym bank centralny stara się kontrolować poziom stóp procentowych oraz kursu walutowego, może bazować na różnych rozwiązaniach praktycznych. Zwykle dopuszcza się pewien zakres zmienności kursu walutowego, określany mianem przedziału dopuszczalnych wahań. Gdy kurs zbliża się do którejś z granic tego przedziału, bank centralny stara się nie dopuścić do jej przebicia. Podejmuje wówczas intensywne interwencje na rynku walutowym. Często się okazuje, że same interwencje nie są wystarczającym narzędziem i konieczne jest odpowiednie dostosowanie krajowej stopy procentowej - wówczas zmiany stóp banku centralnego, zamiast służyć utrzymaniu inflacji w celu, wykorzystywane są do utrzymania kursu w przedziale wahań. Przedział wahań może się zmieniać w czasie, na przykład w przypadku tzw. pełzającej dewaluacji. Wówczas przedział budowany jest codziennie wokół innej wartości kursu walutowego, natomiast jego szerokość bezwzględna lub częściej względna (mierzona w procentach wartości centralnej kursu) może pozostawać bez zmian. Konkretny przykład: wartość centralna kursu walutowego ulega osłabieniu o 0,1% dziennie, natomiast dopuszczalny przedział wahań wynosi +/-10% wartości centralnej.

Strategia kursu płynnego

Jedną ze skrajności, która staje się coraz bardziej popularna, szczególnie wśród krajów prowadzących politykę pieniężną w ramach bezpośredniego celu inflacyjnego, jest strategia kursu płynnego. Polega ona na tym, że bank centralny pozostawia kształtowanie kursu walutowego rynkowi, nie określając żadnych jego pożądanych wartości ani przedziałów wahań. Bank centralny ma wtedy zupełną swobodę ustalania poziomu stopy procentowej, a to umożliwia mu takie jej zmiany, które poprzez mechanizm transmisji monetarnej doprowadzą inflację możliwie najbliżej celu inflacyjnego. Zazwyczaj strategia kursu płynnego występuje w dwóch odmianach: czystej (pure float) oraz tzw. zarządzania kursem (managed float). W przypadku czystego kursu płynnego bank centralny rezygnuje z jakiejkolwiek obecności na rynku walutowym, dzięki czemu kurs walutowy kształtuje się zupełnie swobodnie. W przypadku zarządzania kursem bank centralny rezerwuje sobie prawo do prowadzenia interwencji na rynku walutowym w celu sprowadzenia kursu do poziomu „lepszego" z jego punktu widzenia. To jaka wartość kursu jest „lepsza" a jaka „gorsza" nie jest ogłaszane ani precyzyjnie określone; decyzja w tej sprawie pozostaje w gestii banku centralnego, a informacje o tym, że przeprowadzał on interwencje walutowe wychodzą na jaw często dopiero po fakcie.